អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់​ដកថយ​មួយ​ជំហាន​ពី​ជម្លោះ ប៉ុន្តែ​ត្រៀម​ទប់ទល់​ស្ថានការណ៍​អាសន្ន

09-01-2020 6:03 pm 598

​ថ្លែងបន្ត​ផ្ទាល់​តាម​ប៉ុស្តិ៍​ទូរទស្សន៍​ទៅកាន់​ប្រជាជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ថា អ៊ីរ៉ង់​បានបង្ហាញ​ពី​ការដកថយ​ចេញពី​ជម្លោះ​ហើយ ក្រោយ​វាយប្រហារ​ដោយ​មី​ស៊ី​ល លើ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​។ លោក​ថា ការផ្លាស់ប្តូរ​ឥរិយាបទរ​បស់​អ៊ីរ៉ង់​បែបនេះ គឺជា​រឿង​ល្អ​សម្រាប់​ភាគី​ទាំងអស់​ដែល​ព្រួយបារម្ភ និង​ជា​រឿង​ល្អ​សម្រាប់​ពិភពលោក​ទាំងមូល​។ ម្យ៉ាងទៀត នៅក្នុង​ការវាយប្រហារ​យ៉ាង​កក្រើក​នោះ មិន​បណ្តាលឲ្យ​ពលរដ្ឋ​អាមេ​រិក​ឬ​ជន​ស៊ីវិល​អ៊ីរ៉ាក់​ណា​ម្នាក់ របួស​ឬ​ស្លាប់​នោះទេ​។ ដ្បិត​មី​ស៊ី​ល​១១​គ្រាប់​បាន​ធ្លាក់​ស្រោច​លើ​មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស​Ain al-Asad និង​១​គ្រាប់​ធ្លាក់​លើ​មូលដ្ឋានទ័ព​នៅ​Irbil​ក៏ដោយ តែ​បង្ក​ការបំផ្លិចបំផ្លាញ​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ​។ 

​ដោយ​មើលឃើញ​ពី​ការប្តូរ​ជំហរ​របស់​អ៊ីរ៉ង់ បូកផ្សំ​នឹង​ទំហំ​ខូចខាត​មាន​តិចតួច លោក​ត្រាំ​បានសម្រេច​មិន​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​ទំនើបៗ​និង​មាន​ឥទ្ធិពល ធ្វើសង្គ្រាម​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ឡើយ​។ ច្រានចោល​វិធានការ​យោធា​ត​ទល់នឹង​អ៊ីរ៉ង់​ក៏ពិតមែន តែ​លោក​ត្រាំ​បានប្រកាស​បន្ថែម​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​សង្កត់​លើ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​ជំនួស​វិញ ហើយ​លោក​មិនទាន់​បញ្ជាក់​ច្បាស់លាស់​ទេ ពី​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​ត្រូវដាក់​ថែម​លើ​ទណ្ឌកម្ម​ចាស់​។ ទន្ទឹមនឹង​ការ​ថ្លែង​សារ​បង្ហាញ​ពី​សន្តិភាព លោក​ត្រាំ​បន្ត​អះអាង​យ៉ាង​ថា នឹងមិន​អនុញ្ញាតឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​មានអាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាដាច់ខាត​។​

​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការផ្អាក​វិធានការ​យោធា​នេះ ហាក់​បង្ហាញថា​អាមេរិក​ក៏​នឿយណាយ​នៅក្នុង​ការធ្វើ​សង្គ្រាម ខណៈ​លោក​ត្រាំ​និយាយ​តាំងពីដើម​ទី​ថា លោក​មិន​ចង់​បង្ក​សង្គ្រាម​ទេ ផ្ទុយទៅវិញ​លោក​ចង់​បញ្ចប់សង្គ្រាម​។  លោក​អំពាវនាវ​ឲ្យ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចូលរួម​សកម្មភាព​បន្ថែមទៀត ជាមួយ​អង្គការ​ណា​តូ ដែល​អាមេរិក​ធ្លាប់​ចាត់ទុកថា ជា​អង្គការ​ហួស​សម័យ​ប្រើការ​លែងកើត​ហើយ​នោះ ឲ្យជួយ​រៀបចំចាត់ចែង​សន្តិសុ​ខ​នៅ​មជ្ឈឹម​បូព៌ា​។ អាមេរិក​ក៏បាន​ទទួលដំណឹង​ពី​ក្រុម​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​របស់ខ្លួន​ដែរថា អ៊ីរ៉ង់​បាន​ផ្ញើ​សារ​ទៅកាន់​ក្រុមគាំទ្រ​អ៊ីរ៉ង់​គ្រប់​ស្រទាប់ កុំ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ប្រឆាំងនឹង​គោលដៅ​អាមេរិក​ឬក៏​ជន​ស៊ីវិល​តទៅទៀត​។ នេះ​បើតាម​ការបញ្ជាក់ ដោយ​អនុ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក Mike Pence​។ តែ​ទាំងនេះ​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​អ្វីដែល​ខាង​ភាគី​វ៉ាស៊ីនតោន​មើលឃើញ​និង​ប្រមូលបាន​ប៉ុណ្ណោះ មិនទាន់​បានលឺ​ចេញពី​មាត់​អ៊ីរ៉ង់ បញ្ជាក់​ពី​ជំហរ​របស់គេ​ថា​យ៉ាងណា​នោះទេ​។ 

​និយាយ​ពី​អ៊ីរ៉ង់ ថ្វីបើ​មិនបាន​និយាយ​ចំៗ​តែ​លោក​Ali Khamenei មេដឹកនាំ​កំពូល​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់ បាន​ហៅ​ការវាយប្រហារ​ដោយ​មី​ស៊ី​ល​ចំនួន​១៦​គ្រាប់ លើ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់​គ្រាន់តែ​ជាការ​ទះកំភ្លៀង​លើ​មុខ​អាមេរិក​ប៉ុណ្ណោះ វា​មិនមែន​ជាការ​សងសឹក​ខ្លាំងក្លា​ដែល​អ៊ីរ៉ង់​ចង់បាន​នោះទេ​។ បន្ថែម​លើ​នេះ លោក​Khamenei បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អាមេរិក បញ្ចប់​វត្តមាន​កងទ័ព​របស់ខ្លួន​នៅ​មជ្ឈឹម​បូព៌ា​តែម្តង​។ រីឯ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់ លោក​Mohammad Javad Zarif បាន​សរសេរ​លើ​បណ្តាញ​ធ្វី​ត​ទ័​រដែ​រថា ការវាយប្រហារ​ដោយ​ត្រង់​លើ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក គឺជា​វិធានការ​ការពារ​ខ្លួន​ស្របតាម​មាត្រា​៥១​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែល​ចែង​ពី​ការការពារ​ខ្លួន​ប្រឆាំងនឹង​ប្រជាជន​និង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់ខ្លួន​។ លោក​ថា អ៊ីរ៉ង់​គ្មាន​បំណង​ចង់​បង្ក​សង្គ្រាម​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​មិន​នៅ​ស្ងៀម​ឡើយ​។ អ៊ីរ៉ង់​នឹង​ចាត់វិធានការ​ការពារ​ការឈ្លានពាន​មកលើ​ពលរដ្ឋ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់ខ្លួន​និង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​ទាំងមូល​។​

​សរុបមក ទោះបី​អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់​ដកថយ​មិន​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​ដោយផ្ទាល់​ក្ដី ប៉ុន្តែ​កងទ័ព​អាមេរិក​ចំនួន​៥, ២០០​នាក់ ដែល​ឈរជើង​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​នៅតែ​បន្ត​ប្រុង​ជើង​ការ​។ បន្ត​ការប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​ព្រោះ​ពួកគេ​នៅ​ប្រឈម​ដោយផ្ទាល់ ជាមួយនឹង​ក្រុម​កងជីវពល​គាំទ្រ​អ៊ីរ៉ង់​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​។ លោក​Qais al-Khazali មេបញ្ជាការ​នៃ​ក្រុម Asaib Ahl al-Haq​គាំទ្រ​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​អាមេរិក​ដាក់បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជីខ្មៅ​ជា​ក្រុម​សកម្ម​ប្រយុទ្ធ និយាយថា ក្រុម​របស់គេ​នឹង​ឆ្លើយតប​ប្រឆាំង​អាមេរិក ក្នុង​កម្រិត​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​មួយ មិន​ចាញ់​អ្វីដែល​អ៊ីរ៉ង់​បាន​វាយប្រហា​រលើ​មូលដ្ឋាន​អាមេរិក​នោះទេ​។​

​គួររម្លឹកថា អ៊ីរ៉ង់​និង​អាមេរិក​បាន​ជួប​ភាព​តានតឹង​ជាមួយគ្នា ចាប់តាំងពី​លោក​ត្រាំ​ដក​អាមេរិក ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៨ និង​បានដាក់​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ប្រឆាំងនឹង​អ៊ីរ៉ង់​។ ជម្លោះ​ពាក្យសំដី​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​បន្ត​ផ្ទុះឡើង​រប៉េះរប៉ោះ ហើយ​របួស​ចាស់​មិនទាន់​ជា​សះ​នេះ បាន​រើ​ឡើងវិញ​ខ្លាំង​នៅពេល​យោធា​អាមេរិក សម្លាប់​មេបញ្ជាការ​យោធា​អ៊ីរ៉ង់​លោក​Soleimani​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​សប្តាហ៍​មុន​។​

​លោក​Soleimani​អាមេរិក​ចាត់ទុកជា​មេដឹកនាំ​ការវាយប្រហារ​សម្លាប់​ម​នុស្ស​របស់ខ្លួន និង​បង្កប់​គ្រាប់បែក​ប្រឆាំង​យោធា​អាមេរិក​។ ប៉ុន្តែ​អ៊ីរ៉ង់​ចាត់ទុក​លោក​Soleimani ដូចជា​វីរបុរស​របស់គេ ហើយ​មរណភាព​របស់​Soleimani បានធ្វើឲ្យ​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់ នឹង​មេដឹកនាំ​កំពូល​អ៊ីរ៉ង់​សម្រក់​ទឹកភ្នែក​សោកស្តាយ​យ៉ាងខ្លាំង​។ ហេតុនេះ ទើបបានជា​អ៊ីរ៉ង់​សម្រេច​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ចេញពី​ប្រទេស​របស់ខ្លួន សំដៅ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់​ដើម្បី​សងសឹក និង​ក៏ដូចជា​ដើម្បី​ជូន​ដំណើ​រលោក​Soleimani​ជា​លើកចុងក្រោយ​។ នេះ​ជា​ការវាយលុក​ដោយផ្ទាល់​ពី​អ៊ីរ៉ង់​ទៅលើ​សហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់តាំងពី​ការ​រឹបអូស​យក​ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​ទី​ក្រុងតេអេ​រ៉ង់​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៩៕

 ពាក្យគន្លឹះ  អាមេរិកអ៊ីរ៉ង់

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត