ការប្រែប្រួល​​​អាកាសធាតុ​​នៅតែ​ជា​​បញ្ហា​ប្រឈម​​សម្រាប់​​ពិភពលោក​

03-12-2019 3:57 pm 120
រូបភាព​​តំណាងឲ្យ​​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

​បច្ចុប្បន្ន​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កំពុងតែ​បង្ក​ជា​បញ្ហា​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ឡើងៗ ដោយ​ក្នុងនោះ​ធ្វើឲ្យ​ផែន​ដី​ឡើងកម្ដៅ បង្ក​ជា​គ្រោះទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត រួមទាំង​វិបត្ដិ​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ វិបត្ដិ​កំពុង​ប្រឈម​បានធ្វើឲ្យ​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក ពិភាក្សា​រិះរក​វិធីសាស្ដ្រ​ដោះស្រាយ​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត ប៉ុន្ដែ​ពុំទាន់​ទទួលលទ្ធផល​តាម​ការ​ចង់​បានទេ​។ ស្របពេល​ជាមួយគ្នា​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក​អង់​តូ​នី​ញូ ហ្គួ​ទែ​រ៉េ​សបាន​កត់សម្គាល់ថា ចំណុច​នៃ​ការធ្វើឲ្យ​អាកាសធាតុ​ល្អប្រសើរ​ឡើងវិញ​កាន់​តែហោច​ទៅៗ​ហើយ​។ ការលើកឡើង​ដូច្នេះ​មុន​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ចាប់ផ្ដើម​កិច្ចប្រជុំ​រយៈពេល​២​សប្ដាហ៍ ជា​កិច្ចប្រជុំ​លើក​ទី​២៥​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ទី​ក្រុងប៉ារីស​(COP25)​។ 

សំឡេង៖

តើ​កិច្ចប្រជុំ​នេះ​អាច​នឹងធ្វើ​អ្វី​បាន​ខ្លះ​? ហើយ​ពិតជា​អាចធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ​បាន​មែនឬ​យ៉ាងណា​? 

​ប្រទេស​ជាច្រើន​មាន​គោលដៅ​ជា​លក្ខណៈ​បុគ្គល ទាក់ទង​នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ឧទាហរណ៍​រដ្ឋាភិបាល​ចក្រភព​អង់គ្លេស បាន​ប្ដេជ្ញាចិត្ដ​កាត់បន្ថយ​ការបំភាយ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ត្រឹម​សូន្យ​នៅ​ឆ្នាំ​២០៥០​។ ប៉ុន្ដែ​ទោះជា​មាន​គោលដៅ​លក្ខណៈ​បុគ្គល ក៏មាន​គោលដៅ​ជា​សកល​ផងដែរ​សម្រាប់​ប្រទេស​ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ពូ​ល ស្ដីពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នេះ​។​

​បើ​និយាយ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ស្ដីពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ក៏មាន​ច្រើន​ហើយ​ដែរ តួយ៉ាង​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ម៉ុន​ត្រេ​អាល់​ប្រទេស​កាណាដា​អនុម័ត​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៧​។ ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្ដរជាតិ​ព្យាយាម​ថែរក្សា​ស្រទាប់​អូហ្សូន​ដែល​ការពារ​ផែនដី​ពី​កាំរស្មីអ៊ុ​លត្រា​វី​យូ​ឡេ​។ ប៉ុន្ដែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ត្រូវបាន​បំផ្លាញ​ដោយសារ​ធាតុគីមី​បង្កើត​ពី​មនុស្ស​។ 

​មួយទៀត​គឺ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ក្យូ​តូប្រ​ទេស​ជប៉ុន បាន​ឯកភាព​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៧ កំណត់​គោលដៅ​សម្រាប់​ប្រទេស​ចំនួន​៣៧ ក្នុង​ការកាត់បន្ថយ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​។ គោលដៅ​គឺ​ខុសគ្នា​សម្រាប់​ប្រទេស​នីមួយៗ អាស្រ័យ​លើ​ការអភិវឌ្ឍ​របស់​ពួកគេ​។ ប៉ុន្ដែ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០១​អាមេរិក​បាន​ដកខ្លួន​ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង ព្រោះ​មិន​សប្បាយចិត្ដ​ដែល​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍​ត្រូវមាន​គោលដៅ ឯ​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍​តិចតួច​បែរជា​មិនត្រូវ​បានកំណត់​គោលដៅ​ទៅវិញ​។ នៅ​ឆ្នាំ​២០១១​កាណាដា​ក៏​ដកខ្លួន​ចេញ​ទៀត ហើយ​មាន​ប្រទេស​ជាច្រើន​មិនបាន​ធ្វើតាម​គោលដៅ​របស់ខ្លួន​។​

​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ក្យូ​តូ ត្រូវបាន​ត្រួតពិនិត្យ​ឡើងវិញ​ក្នុង​ទីក្រុង​ដូ​ហា​ប្រទេស​កាតា​។ ប៉ុន្ដែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​គ្របដណ្ដប់​តែ​នៅ​អឺរ៉ុប​និង​អូស្ដ្រាលី​ប៉ុណ្ណោះ ជា​តំបន់​ដែល​បាន​រួមចំណែក​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ក្នុង​ពិភពលោក​តិចជាង​១៥​ភាគរយ​។ យ៉ាងណាក៏ដោយ​វា​បាន​ត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥ ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ផងដែ​រថា​COP21 ជា​ជំហាន​ដ៏​សំខាន់​មួយទៀត​នៃ​កិច្ចពិភាក្សា​ពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។​

កិច្ចព្រមព្រៀង​ទី​ក្រុងប៉ារីស បានធ្វើ​លើសពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​អន្ដរជាតិ​ដទៃទៀត​។ វា​ត្រូវបាន​ឯកភាព​ពី​ប្រទេស​ចំនួន​១៩៥​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥ ហើយ​ចូល​ជាធរ​មាននៅ​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០១៦​។ ការសន្យា​សំខាន់ៗ​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​មានដូចជា​៖ 

 -​ ​រក្សា​សីតុណ្ហភាព​ពិភពលោក​ឲ្យនៅ​ក្រោម​២​អង្សារ​សេ ខ្ពស់ជាង​កាលពី​សម័យមុន​ឧស្សាហកម្ម ហើយ​ត្រូវ​ព្យាយាម​កំណត់​វា​ខ្លាំង​បំផុត​ត្រឹម​១.៥​អង្សារ​សេ​។ 

 -​ ​កំណត់​បរិមាណ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ដែល​បញ្ចេញ​ដោយ​សកម្មភាព​របស់​ម​នុស្ស ក្នុង​កម្រិត​តែមួយ​ដែល​ដើមឈើ ដី និង​មហាសមុទ្រ​អាច​ស្រូបយក​តាម​ធម្មជាតិ​បាន ដោយ​ចាប់ផ្ដើម​ចន្លោះ​ពី​ឆ្នាំ​២០៥០​និង​២១០០​។​ 

-​ ​ពិនិត្យឡើងវិញ​នូវ​ការរួមចំណែក​របស់​ប្រទេស​នី​មួយៗ ក្នុង​ការកាត់បន្ថយ​ការបំភាយ​ឧស្ម័ន​រៀងរាល់​៥​ឆ្នាំ​ម្ដង ដូច្នេះ​ពួកគេ​នឹង​អាច​ត្រៀមខ្លួន​សម្រាប់​បញ្ហា​ប្រឈម​។​

-​ ​សម្រាប់​ប្រទេស​អ្នកមាន​ត្រូវ​ជួយ​ដល់​ប្រទេស​ក្រីក្រ តាមរយៈ​ការផ្ដល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​អាកាសធាតុ ដើម្បី​សម្រប​ខ្លួន​ទៅនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ និង​ប្ដូរ​ទៅជា​ថាមពល​កកើត​ឡើងវិញ​។​

​ភាពខុសគ្នា​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ា​រី​គឺថា វា​អនុញ្ញាតឲ្យ​ប្រទេ​សនានា​ដាក់​គោលដៅ​រប​ស់​ខ្លួន ជាជាង​ប្រាប់​ប្រទេស​ដទៃ​ថា​គោលដៅ​របស់​ពួកគេ​គឺ​អ្វីខ្លះ​។ បញ្ហា​នេះហើយ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​អាមេរិកនិង​កាណា​ដាងា​កមកចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​វិញ​។ ប៉ុន្ដែ​ចាប់តាំងពី​នោះមក​អាមេរិក​បាន​ដកខ្លួន​សារជាថ្មី ខណៈ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ដូណាល់ ត្រាំ​និយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀង​មិន​យុត្ដិធម៌​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​អាមេរិក​។ លោក​ថា​លោក​ចង់​ធ្វើឲ្យមាន​ភាពងាយស្រួល សម្រាប់​អ្នក​ផលិត​ផូស៊ីល​ឥន្ធនៈ​នៅ​អាមេរិក​។ តែ​ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្ដី​អាមេរិក​នឹងមាន​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២០ ហើយ​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​ថា​មិនត្រូវ​អាច​នឹង​លុបចោល​ការដកខ្លួន​របស់​អាមេរិក​។​

​តើ​កិច្ចពិភាក្សា​ពិតជា​ដំណើរការ​មែន​?

 ​ទោះបីជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ជាទូទៅ ត្រូវបាន​ទទួល​ការយល់ព្រម​ក៏ដោយ ក៏​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ផ្ទាល់​និយាយថា វា​មិនមាន​លក្ខណៈ​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​។ របាយការណ៍​ស្ដីពី​កម្មវិធី​បរិស្ថាន​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៧​និយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀង​ទី​ក្រុងប៉ារីស​គ្របដណ្ដប់​តែមួយ​ភាគបី​ប៉ុណ្ណោះ នៃ​ការកាត់បន្ថយ​ការបំភាយ​ដែល​ត្រូវការ​។ របាយការណ៍​បន្ដថា​ពិភពលោក​នឹង​នៅតែ​ស្ថិតក្នុង​ដំណើរ​មាន​កំដៅ​ខ្លាំង​ជាង​២​អង្សារ​សេ​។ របាយការណ៍​បានផ្ដល់​អនុសាសន៍ ឲ្យ​ដាក់​គោលដៅ​ប្រកបដោយ​មហិច្ឆតា​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២០​។ 

 ​គោលដៅ​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ​គឺជា​អ្វីដែល​រំពឹងថា នឹងមាន​ការពិភាក្សាគ្នា​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​COP25 រយៈពេល​ពីរ​សប្ដាហ៍​នៅ​ទីក្រុង​ម៉ា​ឌ្រី​ដ​។ កិច្ចប្រជុំ​ឆ្នាំ​២០២០​នឹង​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ទីក្រុង​ក្លាស​ហ្គោប្រទេស​ស្កុត​លែន ហើយ​បណ្ដា​ប្រទេស​នានា​បាន​ប្ដេជ្ញាចិត្ដ​ដាក់ចេញ​នូវ​ផែនការ​សកម្មភា​ព​ថ្មី និង​ត្រួតពិនិត្យ​ឡើងវិញ​ផែនការ​អាកាសធាតុ​ជាតិ​។ 

​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​លោក​អង់​តូ​នី​ញូ ហ្គួ​ទែ​រ៉េស នឹង​ថ្លែង​ទៅកាន់​អង្គប្រជុំ​ថា​ពិភពលោក​បច្ចុប្បន្ន កំពុង​ប្រឈម​ភាពអាសន្ន​ផ្នែក​អាកាសធាតុ​។ លោក​និយាយ​មុន​កិច្ចប្រជុំ​ចាប់ផ្ដើម​ថា ក្នុង​រយៈពេល​១២​ខែ​ខាងមុខ វា​ចាំបាច់​ណាស់​ដែល​យើង​ត្រូវ​ធានា​ការប្ដេជ្ញាចិត្ដ​ថ្នាក់ជាតិ ជាពិសេស​ពី​អ្នក​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​សំខាន់ៗ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ការបំភាយ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ក្នុង​ល្បឿន​ដែល​ស្របទៅនឹង​អព្យាក្រឹត​កាបូន​នៅ​ឆ្នាំ​២០៥០​។ វា​អាច​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញថា​ជា​ការទទួលស្គាល់​ការពិត ដែលថា​កិច្ចប្រជុំ​ស្ដីពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ជា​ជំហាន​ឆ្ពោះទៅរក​អនាគត​ល្អប្រសើរ ចាំបាច់​ត្រូវតែ​បន្ដ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​បន្ថែម​ខណៈ​ពេលវេលា​ក៏​ជិត​អស់​ដែរ​។​

​ជារួម​មក បញ្ហា​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​នៅតែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​សម្រាប់​ពិភពលោក ដោយ​មិនត្រូវ​ព្រងើយកន្ដើយ​បានទេ​។ ការចូលរួម​របស់​គ្រប់​បណ្ដា​ប្រទេស​នៅក្នុង​ពិភព​ពិតជា​មាន​សារសំខាន់ ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​ភពផែនដី​ពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ពី​បាតុភូតធម្មជាតិ​នានា​បង្កឡើង​ដោយសារ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ការរក​គន្លឹះ​ដោះស្រាយ​ភាព​ខ្វែងគំនិត​គ្នា ត្រូវតែមាន​ការសហកា​រ​ពី​គ្រប់ភាគី មិនត្រូវ​គិតតែ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​នោះឡើយ មិន​អ៊ីចឹង​ទេ​វិបត្ដិ​បែ​ប្រួល​អាកាសធាតុ​នឹង​ជះឥទ្ធិពល​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​៕

 

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត