មូលហេតុ​ធំៗ​ពីរ​​កំពុង​បង្ក​​ការបារម្ភ​ថា​​អាចឲ្យ​​កូរ៉េខាងជើង​​បន្ដ​កម្មវិធី​​នុយក្លេអ៊ែ​រវិញ​

13-11-2018 3:31 pm 4460
មេដឹកនាំ​កូរ៉េ​ខាងជើង​លោក​គីម ជុងអ៊ុន

​បច្ចុប្បន្ន​ដ្បិតថា​ស្ថានភាព​នៅលើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​បាន​ល្អប្រសើរ​ជាង​មុន​ច្រើន ប៉ុន្ដែ​គេ​នៅតែ​មិនទាន់​ជឿជាក់​មួយរយ​ភាគរយ​ថា កូរ៉េខាងជើង​អាច​នឹង​រំលាយ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​ទាំងស្រុង​ទេ បើ​អាមេរិក​នៅ​បន្ដ​គោលជំហរ​តឹងរ៉ឹង​ពេក​។ សូម្បី​កូរ៉េខាងជើង​ក៏​ធ្លាប់​ព្រមាន​ក្នុង​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ចេញ​ថ្មីៗ​នេះ​ថា ប្រសិនបើ​អាមេរិក​នៅតែ​មិន​ព្រម​ពិចារណា​ឡើងវិញ​រឿង​បន្ធូរបន្ថយ​ទណ្ឌកម្ម កូរ៉េខាងជើង​នឹង​ពិចារណា​វិល​ទៅ​បន្ដ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​ដូចដើម​។ ក្រៅពីនេះ​កត្ដា​មួយទៀត ក៏​កំពុង​បង្ក​ការព្រួយបារម្ភ​ដែរ អាចឲ្យ​កូរ៉េខាងជើង​បាត់បង់​ការអត់ធ្មត់ នោះ​គឺ​ការចាប់ផ្ដើម​សមយុទ្ធ​ជាថ្មី​រវាង​កូរ៉េខាងត្បូង​និង​អាមេរិក​។ តើ​កូរ៉េខាងជើង​ទាមទារ​យ៉ាងណាខ្លះ​ពី​អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​?

​ជា​បន្ដ​សូម​ស្ដាប់​សេចក្ដីរាយការណ៍​ពី​ពេញ ផេង នៅក្នុង​នាទី​វិភាគ​ព្រឹត្ដិការណ៍​អន្ដ​រ​ជាតិ​ដូតតទៅ​៖

​សំឡេង​៖

​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​បាន​ស្គាល់​ភាពស្ងប់ស្ងាត់​ចាប់តាំងពី​ដើមឆ្នាំ​២០១៨ នៅពេលដែល​មេដឹកនាំ​វ័យក្មេង​កូរ៉េខាងជើង​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ឥរិយាបថ​ងាក​ទៅរក​ការចរចា​ជាមួយ​ប្រទេស​ជា​គូ​ជម្លោះ គឺ​កូរ៉េខាងត្បូង​និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ ទីបំផុត​កិច្ច​ជំនួប​ជា​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រក៏​ចាប់ផ្ដើម​ឡើង រវាង​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​ជាមួយ​លោក​មូន ជែ​អ៊ីន ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង និង​កិច្ច​ជំនួប​រវាង​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​ជាមួយ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​។

​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​បាន​ជួប​លោក​មូន ជែ​អ៊ីន កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧​ខែមេសា​ឆ្នាំ​២០១៨ នៅក្នុង​តំបន់​ព្រំដែន​កូរ៉េខាងត្បូង​ជាប់​កូរ៉េខាងជើង​។ កិច្ច​ជំនួប​ក៏​ធ្វើឡើង​ជា​បន្ដបន្ទាប់​ក្នុងនោះ​លោក​មូន ជែ​អ៊ីន ក៏បាន​ទៅ​ជួប​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​ដល់​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ផងដែរ​កាលពី​ខែកញ្ញា​។ ដោយឡែក​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​បាន​ជួប​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ កាលពី​ថ្ងៃទី​១២​មិថុនា​នៅក្នុង​ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី​។ កិច្ច​ជំនួប​លើក​ទី​ពីរ​អាច​នឹង​ធ្វើឡើង​ក្នុងពេល​ឆាប់ៗ​ខាងមុខ​។​

​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​លើកដំបូង​រវាង​លោក​គីម​ជាមួយ​លោក​មូន​កាលពី​ខែមេសា មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរបាន​ព្រមព្រៀង​លើ​ចំណុច​សំខាន់ៗ​ជាច្រើន​។ ក្នុងនោះ​មានដូចជា ឯកភាព​ទាំងស្រុង​លើ​ការដកហូត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ចេញពី​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ ឯកភាព​នឹង​បញ្ឈប់​រាល់​សកម្មភាព​បង្កហេតុ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​បញ្ចប់​ជា​ផ្លូវការ​សង្គ្រាម​ឆ្នាំ​១៩៥០-៥៣ និង​បង្កើតឲ្យមាន​សន្ធិសញ្ញា​សន្ដិភាព​។​

​លោក​មូននិង​លោកគី​មបាន​ប្ដេជ្ញា នឹង​ជំរុញឲ្យមាន​កិច្ចពិភាក្សា​បី​ភាគីរ​វា​ង​កូរ៉េខាងត្បូង កូរ៉េខាងជើង​និង​អាមេរិក ឬ​កិច្ចប្រជុំ​បួន​ភាគី​រវាង​កូរ៉េខាងត្បូង កូរ៉េខាងជើង ចិន និង​អាមេរិក ដើម្បី​ប្រកាស​បញ្ចប់​ការប្រយុទ្ធប្រឆាំង​គ្នា ហើយ​ផ្លាស់ប្ដូរ​សន្ធិសញ្ញា​បទ​ឈប់​បាញ់ ជំនួស​ដោយ​សន្ធិសញ្ញា​សន្ដិភាព​វិញ​ក្នុងឆ្នាំនេះ​។ ក៏មាន​ការព្រមព្រៀង​បង្វែរ​តំបន់​គ្មាន​យោធា ទៅជា​តំបន់​សន្ដិភាព​ពិតប្រាកដ​។ ក្រៅពីនេះ​បានបញ្ជាក់​សារជាថ្មី​នូវ​ការប្ដេជ្ញាចិត្ដ គោរព​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​តាម​កតិកាសញ្ញា​មិន​ឈ្លានពាន​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ ស្ថិតក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​កំពូល​នេះ ភាគី​ទាំងពីរ​នឹង​បើកទ្វារ​កិច្ចចរចា​ផ្នែក​យោធា​ឲ្យបាន​ញឹកញាប់ ក្នុងនោះ​មាន​ការជួបពិភាក្សា​រវាង​រដ្ឋមន្ដ្រី​ក្រសួងការពារជាតិ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ផង​។

​ចំណុច​សំខាន់​មួយទៀត កូរ៉េ​ទាំងពីរ​នឹង​ផ្សារភ្ជាប់​សាច់ឈាម​រវាង​ប្រជាជន​និង​ប្រជាជន ដើម្បី​ជា​ជំហាន​ឆ្ពោះទៅរក​ការបង្រួបបង្រួម​និង​ការស្ដារ​ទំនាក់ទំនង​អន្ដរ​កូរ៉េ​។ ក៏​នឹងមាន​ការជួបពិភាក្សាគ្នា​ឲ្យបាន​ញឹកញាប់​មិនថា​ដោយផ្ទាល់ឬ​តាម​ទូរស័​ព្ទ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជាតិ​ពង្រឹង​ទំនុកចិត្ដ​។ ជារួម​អ្វីដែល​សម្រេចបាន​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ សុទ្ធតែ​មានបំណង​អភិវឌ្ឍ​ទំនាក់ទំនង​អន្ដរ​កូរ៉េ បង្កើត​សន្ដិភាព វិបុលភាព និង​ការបង្រួបបង្រួម​នៅលើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​។​

​ចំណែក​លទ្ធផល​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ដែល​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ប្រទេស​កូរ៉េខាងជើង ពី​ថ្ងៃទី​១៨-២០​កញ្ញា​ឆ្នាំ​២០១៨ លោក​គីម​និង​លោក​មូនបាន​ព្រមព្រៀង​លើ​ចំណុច​សំខាន់ៗ​ជាច្រើន​ដែរ​ដូចជា កូរ៉េខាងជើង​បាន​យល់ព្រម​បិទ​ទីតាំង​ធ្វើតេស្ដ​មី​ស៊ី​ល​Tongchang-ri​ជា​អចិន្ដ្រៃយ៍ ក្រោម​ការធ្វើ​អធិការកិច្ច​របស់​អន្ដរជាតិ​។ កូរ៉េខាងជើង​ក៏​ព្រម​រុះរើ​រោងចក្រ​នុយក្លេអ៊ែរ​Nyongbyon​ចោល​ទៀត បើ​អាមេរិក​ចាត់វិធានការ​ឆ្លើយតប​នឹង​ការលះបង់​របស់​កូរ៉េខាងជើង​។ មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរបាន​ប្ដេជ្ញា​នឹង​ខិតខំ​ធ្វើយ៉ាងណា​ឲ្យ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ជា​ដែនដី​សន្ដិភាព គ្មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ និង​គ្មាន​ការគំរាមកំហែង​ដោយ​នុយក្លេអ៊ែ​រ អនុវត្ដ​តាម​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន ពាំនាំ​យក​ភាពរុងរឿង សន្ដិភាព និង​វិបុលភាព ហើយ​បង្កើត​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ថ្មី​តាមរយៈ​កម្លាំង​នៃ​សាមគ្គីភាព​។​

​ចំពោះ​កិច្ច​ជំនួប​រវាង​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​ជាមួយ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​នៅ​សិង្ហ​បុរី ក៏​សម្រេចបាន​លទ្ធផល​ល្អប្រសើរ​ជាច្រើន​។ ក្នុងនោះ​លោក​ត្រាំ​បាន​អះអាង​ធានា​ពី​សុវត្ថិភាព​ដល់​កូរ៉េខាងជើង ហើយ​លោក​គីម​បាន​ប្ដេជ្ញាចិត្ដ​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​ក្នុង​ការលុបបំបាត់ចោល​នុយក្លេអ៊ែ​រ​។ ក្រោយ​បញ្ចប់​កិច្ចប្រជុំ​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រួម ឯកភាព​លើ​ចំណុច​សំខាន់ៗ​មួយចំនួន​ដូចជា​​ទីមួយ​៖ អាមេរិក​​និង​កូរ៉េខាងជើង​ប្ដេជ្ញា​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ថ្មី​ជាមួយគ្នា អនុលោម​តាម​បំណងប្រាថ្នា​របស់​ប្រជាជន​ប្រទេស​ទាំងពីរ ដើម្បី​សន្ដិភាព​និង​វិបុលភាព​។ ទី​ពីរ​៖ អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងជើង​នឹង​ខិតខំ​ឲ្យអស់​ពី​សមត្ថភាព ដើម្បី​កសាង​សន្ដិភាព ស្ថិរភាព នៅលើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​។ ទី​បី​៖ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​និង​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​បានបញ្ជាក់​ឡើងវិញ​ពី​សេចក្ដីប្រកាស​រួម ដែល​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​និង​លោក​មូន ជែ​អ៊ីន​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូ​ង​សម្រេចបាន ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​អន្ដរ​កូរ៉េ​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧​ខែមេសា​ឆ្នាំ​២០១៨​។ កាលនោះ​កូរ៉េខាងជើង​ប្ដេជ្ញា​នឹង​រំលាយចោល​នុយក្លេអ៊ែរ​ចេញពី​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ទាំងស្រុង​។ ទី​បួន​៖ អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងជើង​ប្ដេជ្ញា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​អ្នកទោស​សល់​ពី​សម័យ​សង្គ្រាម និង​ការធ្វើ​មាតុភូមិនិវត្ដន៍​អ្នកទោស​ដែល​បានកំណត់​អត្ដសញ្ញាណ​រួចរាល់​។

​បន្ថែម​លើ​នេះ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​និង​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន ចាត់ទុក​កិច្ចប្រជុំ​ជា​ព្រឹត្ដិការណ៍​ធំធេង​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ ក្នុងការ​យកឈ្នះ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។ លោក​ត្រាំ​និង​លោក​គីម​រំពឹង​នឹង​អាច​បើក​ទំព័រ​សករាជ​ថ្មី មាន​អនាគត​ថ្មី នៃ​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​-​កូរ៉េខាងជើង​។ នៅក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរបាន​ប្ដេជ្ញា​អនុវត្ដ​ទៅតាម​អ្វីដែល​បាន​ឯកភាព ឆ្ពោះទៅ​សម្រេច​ឲ្យបាន​កិច្ចសហប្រតិបត្ដិការ​ទ្វេភាគី អភិវឌ្ឍ​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​-​កូរ៉េខាងជើង លើកកម្ពស់​សន្ដិភាព វិបុលភាព និង​សន្ដិសុខ​នៅលើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ក៏ដូចជា​ពិភពលោក​ទាំងមូល​។​

ក៏ប៉ុន្ដែ​ដ្បិតថា​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ត្រូវបាន​ប្រកាស​រួមគ្នា ព្រមទាំង​បាន​អនុវត្ដ​តាម​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​បន្ដបន្ទាប់ ការរំលាយ​នុយក្លេអ៊ែរ​ចេញពី​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ នៅតែ​ដំណើរការ​យឺតយ៉ាវ​។ ថ្មីៗ​នេះ​កូរ៉េខាងជើង​បាន​បញ្ចេញ​ប្រតិ​ប​ត្ដិក​ម្ម​ដាក់​អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​ថែមទៀត​ផង​។ កូរ៉េខាងជើង​បាន​ព្រមាន​ធ្ងន់ៗ​ចំពោះ​អ្វីដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​បានធ្វើ ដែល​កំពុងមាន​ការព្រួយបារម្ភ​ថា កូរ៉េខាងជើង​អាច​នឹង​វិល​ទៅរក​ការអភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​វិញ​។​

​មូលហេតុ​ធំៗ​ពីរ​ដែល​កូរ៉េខាងជើង​អាច​វិល​ទៅរក​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែ ទីមួយ​គឺ​ដោយសារតែ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​ដាក់​លើ​កូរ៉េខាងជើង​។ តាមរយៈ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​កូរ៉េខាងជើង​ទើបនឹង​ចេញ បាន​ស្នើឲ្យ​អាមេរិក​បន្ធូរបន្ថយ​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ដែល​បានដាក់​។ កូរ៉េខាងជើង​ថា​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹង​ការលះបង់​ដ៏​ធំ​របស់​កូរ៉េខាងជើង អាមេរិក​គួរតែ​ដក​ទណ្ឌកម្ម​ចេញ​ជា​បណ្ដើរៗ​។ តាមរយៈ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ កូរ៉េខាងជើង​ព្រមាន​ចង់​វិល​ទៅ​បន្ដ​ការអភិវឌ្ឍ​ព្រម​គ្នា គឺ​អភិវឌ្ឍ​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ហើយក៏​មិន​ចោល​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែ​រដែរ បើ​អាមេរិក​មិន​ព្រម​បន្ធូរបន្ថយ​ទណ្ឌកម្ម​។ រហូត​មកដល់ពេលនេះ​អាមេរិក​ពុំទាន់​ឆ្លើយតប​យ៉ាងណាទេ ក្រៅតែពី​ប្រកាស​រក្សា​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​កូរ៉េខាងជើង​។​

​មូលហេតុ​ទី​ពីរ ដោយសារតែ​ការចាប់​ផ្ដើមធ្វើ​សមយុទ្ធ​ជាថ្មី​លើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​។ នៅពេល​កូរ៉េខាងត្បូង​ចាប់ផ្ដើម​សមយុទ្ធ​ជាមួយ​អាមេរិក​ជាថ្មី ធ្វើឲ្យ​កូរ៉េខាងជើង​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​យ៉ាងខ្លាំង​។ កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​កូរ៉េខាងត្បូង​បានប្រកាស​ចាប់ផ្ដើម​សមយុទ្ធ​យោធា​ប្រចាំឆ្នាំ​ជាមួយ​អាមេរិក បន្ទាប់ពី​ផ្អាក​អស់​រយៈពេល​៦​ខែ​។ សមយុទ្ធ​ទោះបី​រៀបចំឡើង​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​តូច មានការ​អះអាងថា​ជា​ការពង្រឹង​យុទ្ធសាស្ដ្រ​កងទ័ព​ប្រទេស​ទាំងពីរ ប៉ុន្ដែ​សម្រាប់​កូរ៉េខាងជើង​យល់ឃើញ​ផ្សេង​ពីនេះ​។ កូរ៉េខាងជើង​ថា​កូរ៉េខាងត្បូង​កំពុង​រំលោភ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ចុះ​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៩​កញ្ញា ដែល​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ផ្អាក​រាល់​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​លើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ និង​ផ្អាក​រាល់​សកម្មភាព​បង្កហេតុ​នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​។ កូរ៉េខាងជើង​ចាត់ទុក​សមយុទ្ធ​ជា​ការគំរាមកំហែង​ដល់​សន្ដិភាព​និង​វិបុលភាព​លើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ ហើយ​មិនគួរ​អនុញ្ញាតឲ្យ​មាន​សមយុ​ទ្ធ​ដាច់ខាត ទោះបី​ស្ថិតក្នុង​ទម្រង់​ណាក៏ដោយ​។​

​មូលហេតុ​ធំៗ​ទាំងពីរ​នេះ កំពុង​ក្លាយជា​រឿង​ដែល​កូរ៉េខាងជើង​ត្រូវ​ពិចារណា​ជាថ្មី ពី​ដំណើរការ​រំលាយ​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់ខ្លួន​។ ការព្រមាន​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក៏​គេ​មិនអាច​ប្រាកដ​មួយរយ​ភាគរយ​ថា​នឹងធ្វើ ឬ​គ្រាន់​ជាការ​គំរាម​ទេ​។ តែ​មិនត្រូវ​ភ្លេច​ឡើយ​ថា កូរ៉េខាងជើង​នៅមាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ច្រើនណាស់ នៅមាន​រោងចក្រ​ផលិត​និង​ទីតាំង​ធ្វើតេស្ដ​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាច្រើន​ទៀត​។ ហេតុនេះ​មិនអាច​មើលស្រាល​កូរ៉េខាងជើង​បានឡើយ ព្រោះ​កន្លងមក​រដ្ឋ​នុយក្លេអ៊ែរ​មួយ​នេះ មិនដែល​ខ្លាច​អាមេរិក​សូម្បី​ប៉ុន​សរសៃសក់​៕

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត