ឧបករណ៍​ឃឹម​ចូលមក​កម្ពុជា​តាមរយៈ​វង់​ល្ខោន​ទ្រើង​ឃ្លោក​

04-12-2020 4:23 pm 1400

+.​ដើមកំណើត​ឃឹម​

​តាម​ការលើកឡើង​របស់​ដូនតា​ខ្មែរ​យើង​ដែល​មាន​ជំនាញ​ខាង​តន្ដ្រី បានបញ្ជាក់​ថា ឃឹម​តូច និង​ឃឹម​ធំ​បាន​ហូរ​ចូលមក​ដល់​កម្ពុជា​តាម​រយៈ​វង់​ល្ខោន​ទ្រើងឃ្លោក (​ល្ខោនបាសាក់​) ក្នុង​រវាង​ឆ្នាំ​១៩៣០ គឺ​មកពី ប្រទេស​វៀតណាម​ប៉ែក​ខាងត្បូង គឺជា​ខេត្ដ​បាសាក់​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ជា​អតីត​ដែនដី​របស់​ព្រះរាជា​ណា ចក្រ​កម្ពុជា​។​

+.​មុខងារ​សំខាន់ៗ​របស់​ឃឺម​

​យើង​ប្រាកដជា​បានដឹងហើយថា ឃឹម​គឺជា​ឧបករណ៍​ភ្លេងខ្មែរ ដែល​មាន​ខ្សែ​សំនៀង​ច្រើន​។​ឧបករណ៍​នេះ​ទៀតសោត ក៏​ត្រូវបាន​បែងចែក​ជា​ពីរ​ប្រភេទ​ផងដែរ គឺ​ឃឹម​តូច និង​ឃឹម​ធំ​។​
​ចំពោះ​មុខងារ​សំខាន់ៗ​របស់​វា គឺ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើ​នៅក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ហើយ​ឃឹម​តូច ក៏​ត្រូវបាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ការ​សម័យ​ទំនើប វង់ភ្លេង​អា​យ៉ៃ និង​វង់ភ្លេង​ប្រជាប្រិយ​ខ្លះ​ទៀត​ផង​ដែរ​។ 

+.​រូបរាង​របស់​ឃឹម​

​ឃឹម​ទាំងពីរ​នេះ​មាន​រាង​ទ្រវែង​ដូច​ស្លាប​សត្វ​មេ​អំបៅ មាន​ជញ្ជាំង ស្នូ​ក បាត​ស្នូក និង​សន្ទះ​ស្នូក ហៅថា តួ​ស្នូក ឬ ប្រអប់​សំនៀង និង​ធ្វើ​អំពី​ឈើ​ស្រាល​ដូចជា​៖ ឈើ​ស្ពង់ ឈើ​ផ្ដៀក និង​ឈើ​រលួស សំរាប់ធ្វើ​ជា​សន្ទះ និង​មាន​ខ្ទង់​វែងៗ​២​ដាក់​លើ​សន្ទះ​សំរាប់​ទ្រ​ខ្សែ​សំនៀង ដែល​ធ្វើ​អំពី​ប្រភេទ​ឈើ​រឹង ជួនកាល​មាន​បិទ​ឆ្អឹង​បន្ដុប​ពីលើ​ថែមទៀត​ផង ។​

​ចំណែក​អន្លូង​វិញ គឺ​គេ​ប្រើ​សំរាប់​គោះ​ខ្សែ​មាន​២​ធ្វើ​អំពី​បន្ទះ​ឫស្សី​ស្ដើង ទន់​អាចរ​លា​ស់បាន ប៉ុន្ដែ​ទុក​ត្រមោង​នៅ​ខាង​គោះ​ខ្សែ ជួនកាល​ត្រង់​ត្រមោង​នោះ មាន​រុំ​ក្រណាត់​បន្ថែមទៀត​ដើម្បី​ឱ្យ​សំលេង​ឮ​ងំ ។​

​ចំពោះ​អ្នក​ប្រគំ​ឃឹម​វិញ​គឺ​គេ​កាន់​អន្លូង​នៅ​ចុង​ម្រាមដៃ​ម្ខាង​មួយៗ ងាយ​នឹងរ​លាស់​បានល្អ​ជាង​កាន់​ក្ដាប់ជាប់​នឹង​បាតដៃ​។​នៅ​ពេល​វាយ​ឃឹម​ម្ដងៗ គេ​ត្រូវ​ប្រើ​អន្លូង​ទាំង​ពីរ​ស្មើភាព​គ្នា មិន​មាន​អន្លូង​នៅ​ដៃ​ណា​ប្រើ​ច្រើន​ជាង​ដៃ​ណា​ឡើយ ។​

​ឃឹម​ទាំង​ពីរ​បែបនេះ​គឺ​គេ​យក​ខ្សែ​លោហធាតុ​ធ្វើជា​ខ្សែ​សំនៀង​។​ចំពោះ​ការ​រឹតខ្សែ​សំនៀង​ឃឹម​ទាំងពីរ​នេះ គេ​តែងតែ​យក​សំនៀង​ផ្លែ​រនាតឯក​ជា​សំនៀង​កំណត់ ឬ​ឧបករណ៍​ណាមួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​បាន​រឹត​ចម្លង​ពី​សំនៀង​រនាតឯក​។​ការ​រឹត​សំនៀង​នេះ​គេ​ហៅថា “​រឹត​ផ្លែ​១ ផ្លែ​២ ផ្លែ ៣ ឬ​ផ្លែ​៤​។​ល​។​

+.​ភាពខុសគ្នា​រវាង​ឃឹម​តូច និង​ឃឹម​ធំ​

+.​ឃឹម​តូច​

​ឃឹម​តូច​មានដំណើរ​សាច់​បទ​ចង្អៀត​មិន​ដូច​ឃឹម​ធំ​ឡើយ ។ 

​ឃឹម​តូច​មាន​ខ្ទង់​វែងៗ​២ ដាក់​នៅ​លើ​សន្ទះ​ឆ្វេង​១ ស្ដាំ​១ ហើយ​លើ​ខ្ទង់​វែង​នី​មួយៗ​ចែកជា ខ្ទង់​ខ្លីៗ​សំរាប់​ទ្រ​ខ្សែ​។​ឃឹម​តូច​ខ្លះ​មាន​៧​ខ្ទង់​ខ្លី ខ្លះ​មាន​៨​ខ្ទង់​ខ្លី និង​ខ្លះ ទៀត​មាន​១០​ខ្ទង់​ខ្លី ។​

​ចំពោះ​ជួរ​ខ្ទង់​ខាងឆ្វេង គឺជា​ក្រុម​ខ្សែ​ឯក​អាច​ប្រើ​សំនៀង​បាន​ទាំងសងខាង​។​រីឯ​ជួរ​ខ្ទង់​ខាងស្ដាំ គឺ​ក្រុម​ខ្សែគ​អាច​ប្រើ​សំនៀង​បាន​តែ​ម្ខាង​ទេ ហើយ​នៅ​លើ​ខ្ទង់​ខ្លី​នី​មួយៗ ជួរ​ខាងឆ្វេង មាន​ខ្សែ​សំនៀង ៣ សំរាប់​សំនៀង​តែ​១ តែ​នៅលើ​ខ្ទង់​នីមួយៗ នៃ​ជួរ​ខាងស្ដាំ គឺ​មាន​ខ្សែ​សំនៀង ២​សំរាប់​សំនៀង​តែ​មួយ​ដែរ​។ 

​ការ​រឹត​ខ្ទង់ និង​ការប្រគំ​ឃឹម​តូច​

​ចំពោះ​ឃឹម​តូច​ដែល​មាន​៧​ខ្ទង់​ខ្លី ត្រូវ​រឹតខ្សែ​សំនៀង​តាម​ប្រភេទ​វង់ភ្លេង​នី​មួយៗ​ដូចជា ៖

-​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ គេ​ត្រូវ​រឹត​តាម​រនាតឯក​ផ្លែ​១ សំរាប់​ខ្សែ​នៅលើ​ខ្ទង់​ទី​៥ ក្នុង​ក្រុម​សំនៀង​ឯក​ជួរ​កណ្ដាល (​ជួរ​ទី​២) ដោយ​រាប់​ពី​ខ្ទង់​សំនៀង​តូច​ទៅ​ខ្ទង់​សំនៀង​ធំ​។​សំនៀង​នេះ​ស្មើ​សំនៀង​មី ៩​របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។​

-​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ គេ​ត្រូវ​រឹត​ផ្លែ​២​សំរាប់​ក្រុម​សំនៀង​ឯក​ជួរ​ខ្សែ​កណ្ដាល (​ជួរ​ទី​២)​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥ ដដែល ។ សំរាប់​សំនៀង​នេះ​ស្មើនឹង​សំនៀង​រ៉េ ៩ របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។​

- ក្នុង​វង់ភ្លេង​ការ​សម័យ​ទំនើប គេ​ត្រូវ​រឹត​ផ្លែ​៣ ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥​ដដែល​។​សំនៀង​នេះ​ស្មើ​នឹង​សំនៀង​ដូ ៩ របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។​

-​ក្នុង​វង់ភ្លេង​អា​យ៉ៃ គេ​ត្រូវ​រឹត​ផ្លែ​៣ ឬ​ផ្លែ​៤ ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥​ដដែល ដើម្បី​តម្រូវ​តាម​កំពស់​សំនៀង​របស់​អ្នក​ច្រៀង ស្មើ​នឹង​សំនៀង ដូ ៩​ឌឿប ឬ​ស៊ី ៩​សិប របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។​

+.​ឃឹម​ធំ​

​ឃឹម​ធំ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​តែ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោន បាសាក់ និង​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ហើយ​វា​មានដំណើរ​សាច់​បទ​ខុសពី​ឃឹម​តូច គឺ​វា​ត្រូវ​ប្រើ​សំនៀង​ផ្ដក់ៗ​កាត់​ពី​មុខកាត់​ពីក្រោយ​ឧបករណ៍​ដទៃ ធ្វើឱ្យ​សំនៀង​ធំៗ​របស់​ខ្លួន​លេចធ្លោ​ឡើង​ក្នុង​ចំណោម​ឧបករណ៍​ដទៃ​ក្នុងពេល​ប្រគំ​រួម​ម្ដងៗ​។​

​ការ​រឹត​ខ្ទង់ និង​ការប្រគំ​ឃឹម​ធំ​

-​នៅក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ ឃឹម​ធំ​ត្រូវ​រឹតខ្សែ​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥ (​រាប់​ពី​ខ្ទង់​សំនៀង​តូច​ទៅ ខ្ទង់​សំនៀង​ធំ​) ក្នុង​ក្រុម​សំនៀង​ឯក​ជួរ​កណ្ដាល​ស្មើនឹង​សំនៀង​ផ្លែ​៨​របស់​រនាតឯក និង​ស្មើ​សំនៀង​មី ៩ របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។​

-​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ឃឹម​ធំ​នេះ​ត្រូវ រឹតខ្សែ​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥​ដដែល ស្មើ​នឹង​សំនៀង​ផ្លែ ៩​របស់​រនាតឯក និង​ស្មើ​សំនៀង​រ៉េ ៩​របស់​តន្ដ្រី​សាកល ៕

-​ឯកសា​រយោង​៖

-​ស្រាវជ្រាវ​ចងក្រង​ដោយ លោក ហ៊ុន សារិន សាស្ត្រាចារ្យ​សិល្បៈ​តន្ត្រី​

 

 

 

 


 ពាក្យគន្លឹះ  ប្រវត្តិឃឹម

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត

 កូន​ខ្មែរ​គួរ​ឈប់​យល់ច្រឡំ​ហៅ​ភ្លេង​«​ពិណពាទ្យ​»​ថា​ជា​«​ភ្លេង​សៀម​»​ហើយ​!

 «​តា​ខេ​»​ឧបករណ៍​ភ្លេងខ្មែរ​ដែល​មាន​រូបរាង​ដូច​សត្វ​ក្រពើ​

 «​ភ្លេង​អារក្ខ​» ជា​វង់ភ្លេង​ដែលមាន​អាយុកាល​ចំណាស់​ជាង​គេ​របស់​ខ្មែរ​

 «​មហោរី​»​ជា​វង់ភ្លេង​អ្នកប្រាជ្ញ មាន​ប្រភព​នៅ​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំង​

 «​របាំ​ត្រុដិ​» និមិត្តរូប​នៃ​សុភមង្គល​និង​បណ្តេញ​ឧបទ្រពចង្រៃ​

 «​គុន​ល្បុក្កតោ​»​បានកកើតឡើង​ជាង​២​ពាន់​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​

 ជំនឿ​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ចំពោះ​ទូក​ប្រណាំង​

 របាំ​រាំវង់​មាន​អាយុកាល​ជាច្រើន​សតវត្ស​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​

 ពិណ​ខ្មែរ ឧបករណ៍​ភ្លេង​ដែល​គេ​និយម​ប្រគុំ​ក្នុងការ​រាំច្រៀង​ថ្វាយ​អាទិទេព​ក្នុង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​