«​មហោរី​»​ជា​វង់ភ្លេង​អ្នកប្រាជ្ញ មាន​ប្រភព​នៅ​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំង​

22-10-2020 4:56 pm 765

+.​ប្រភព​នៃ​ពាក្យ​«​មហោរី​»

​ប្រភព​នៃ​ពាក្យ​ដែល​ហៅថា​«​មហោរី​» គឺ​កើត​ចេញ​មកពី​ពាក្យ​សំ​ស្រឹ្កត​។​បើ​តាម​ភាសាសំស្ក្រឹត «​មហោរី​»​ហៅថា​«​មនោ​ហា​រាមនោ​ហារី​» ដែល​ជា​វង់ភ្លេង​មួយ​មាន​ឧបករណ៍​ច្រើន​មុខ ប្រគំ​ដោយ​បុរស​និង​នារី​ហើយក៏​មាន​រូបចម្លាក់​នៅ​តាម​ថែវ​អង្គរ ដោយ​អ្នក​ប្រគំ​ភ្លេង មនោ​ហា​រា មនោ​ហារី នេះ នៅពេល​ប្រគំ​ក៏​មាន​គេ​បាំង​ក្លោះ​ឱ្យ​ផង​ដែរ ។​

​យោង​តាម​ការស្រាវជ្រាវ​នូវ​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត​មនោ​ហា​រាមនោ​ហារី គឺ​មាន​សិលាចារឹក​នៅ​ប្រាសាទប្រែរូប នា​សតវត្ស​ទី​៩ និង​នៅលើ​ផ្ទាំង​សិលាចារឹក​មួយ​ទៀត នា​សតវត្ស​ទី​១០ ដែល​លោក​ហ្ស៊​ក សេ​ដែស ជនជាតិ​បារាំង​បាន​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​រក​ឃើញ​ពាក្យ «​មនោ​ហា​រាមនោ​ហារី​» នេះ ហើយ​បាន​ក្លាយទៅជា​«​មហោរី​» មកដល់​សព្វថ្ងៃ​តែ​ម្តង ។ ជា​ការកត់សម្គាល់ វង់​តន្ត្រី​មហោរី​នេះ ចំនេរ​ក្រោយមក ក៏​មាន​ការរីកចម្រើន​កាន់តែ​ល្បី​សុះសាយ​ឡើង ដែល​អ្នក​ប្រគំ​វង់ភ្លេង​នេះ មាន​សុទ្ធតែ​នារីៗ​ផងដែរ ។​

+.​ប្រវត្តិ​វង់ភ្លេង​មហោរី​

​តាម​ការពិនិត្យ និង​ស្រាវជ្រាវ​វង់​តន្ត្រី​នេះ ជា​វង់ភ្លេង​អ្នកប្រាជ្ញ មាន​ប្រភព​កើតឡើង​ពី​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំង ដែល​អ្នកប្រាជ្ញ​ជុំវិញ​ស្តេច​ជា​អ្នក​រួមចំណែក​បង្កើត​ឡើង​។​នៅ​ទូទាំង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា វង់ភ្លេង​នេះ​មិនសូវ​សំបូរ​ទេ  ហើយ​មាន​ច្រើន​តែ​នៅក្នុង​រាជធានី ទី​រួម​ខេត្ត ស្រុក ឃុំ មាន​មួយៗ ប៉ុន្តែ​ទឹកដៃ​សម្តែង​នៅ​មាន​កម្រិត​នៅឡើយ ដោយឡែក មាននៅ​តាម​ដំណាក់​ព្រះអង្គម្ចាស់ ផ្ទះ​មន្ត្រី​ធំៗ មាន​មេទ័ព​ជាដើម ។ ឯ​ប្រជារាស្ត្រ​មាន​តិចតួច​បំផុត​។ 

+.​លក្ខណៈ​ពិសេស​នៃ​វង់ភ្លេង​មហោរី​

​វង់ភ្លេង​មហោរី គឺជា​វង់ភ្លេង​មួយ​ដែល​មាន​ក្បួនខ្នាត ជាក់លាក់​ច្បាស់លាស់​ទាំង​សាច់​បទ ទាំង​ចង្វាក់ ទាំង​សំនៀង ទាំង​ពាក្យពេចន៍​នៃ​ចម្រៀង ប្រកប​ដោយ​កំណាព្យ​កាព្យ​ជួន​រស់​រវើក​យ៉ាង​ប្រណិត ។ សំឡេង និង​សំនៀង​ស្រទន់​រំភើប លន្លង់លន្លោច អណ្តែង​គ្រលួច មូល​ក្រអួន ។​ពេល​បាន​ស្តាប់​ទៅ​ហាក់​ច្រើន​លើក​ពី​អ្វីៗ​ដែល​មាន​ពិត​នៅក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស អ្វី​ដែល​មើលឃើញ​ច្បាស់​នឹង​ភ្នែក មាន​ការប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ឧបមាណ​វិធី មានការ​សរសើរ​ពី​ធម្មជាតិ ពី​មេឃ ផ្កាយ ព្រះ​ចន្ទ បារមី ពី​ព្រះទ័យ​សន្តោស​នៃ​ព្រះមហាក្សត្រ ពី​មន្ត្រី ពី​សម្រស់​នារី ពី​ខ្យល់​បក់​ព្រៃព្រឹក្សា ពី​មច្ឆា​ជាតិ ពី​រលក​ពពក​រសាត់ ដែល​ទាំងនេះ ហាក់​បាន​ទាញ​នូវ​មនោ សញ្ចេត នារ​ម្មណ៍​ឱ្យ​អណ្តែតអណ្តូង ស្រមើ​ស្រ​ម៉ៃ ក្នុង​ក្តី​សង្ឃឹម​ឱ្យមក​បម្រើ​នូវ​ជីវិត​ពិត​ឱ្យ​សុខ​ផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ឬ​អាច​បែរ​ឆ្ពោះទៅរក​ភាព​ត្រេកត្រអាល និង​កាមគុណ​ផង ។​កត្តា​ទាំង​នេះ ក៏​ព្រោះតែ​អ្នក​ប្រគំ ឬ​សម្តែង​ក្នុង​វង់ភ្លេង​នេះ សុទ្ធតែ​មាន​សមត្ថភាព​កម្រិត​ខ្ពស់ ឯ​អ្នក​និយម​ចូលចិត្ត​ស្តាប់​វិញ ក៏​សុទ្ធតែ​មាន​ការចេះដឹង​ជ្រៅជ្រះ ។​តន្ត្រី​មហោរី​នេះ មិន​ទាមទារ​តែ​ទៅលើ​ភ្នែក ឬ​ត្រចៀក​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឺ​ទាមទារ​ទៅលើ​ខួរក្បាល​ពោរពេញ​ទៅដោយ​ចំណេះ​គ្រប់បែបយ៉ាង​ផងដែរ​។​

​ជា​រួម​យើង​អាចនិយាយបាន​ថា ពេល​ណា​គេ​កំពុង​ស្តាប់ ឬ​ក្រោយ​ពី​ពេល​ស្តាប់ភ្លេង​នេះ នឹង​ធ្វើឱ្យ​អារម្មណ៍​របស់​គេ​នឹក​មមៃ បន្ត​មិនចេះចប់ ព្រោះតែ​ពិរោះ​នូវ​សោភ័ណ​របស់​បទ​នីមួ​យៗ បានបង្ហាញ​ជាក់ស្តែង​ច្បាស់​ពី​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស នៃ​ឧបករណ៍​នី​មួយៗ ដែល​កំពុង​ប្រគំ​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​រវាងផ្លូវ​ឧបករណ៍ និង​ទេពកោសល្យ ទឹកដៃ​បញ្ជា​ឧបករណ៍ ។ 

+.​ភារកិច្ច​ធំៗ​ពីរ​របស់​វង់ភ្លេង​មហោរី​

​វង់​តន្ត្រី​មហោរី​មាន​ភារកិច្ច​ចំនួន​ពីរ​ធំៗ គឺ​៖

​ទី​១.​សម្រាប់​ប្រគំ​បម្រើ​ក្នុង​វង់​ល្ខោន​មហោរី 

​ទី​២. សម្រាប់​ប្រគំ​អបអរសាទរ​គោរព​ក្នុង​ព្រះរាជ​ពិធី​បួងសួង ពិធី​ចុះ​ផែ អកអំបុក​សំពះ​ព្រះ​ខែ ឬ​ពិធីជប់លៀង​ទទួលភ្ញៀវ​រដ្ឋ និង​សម្រាប់​ប្រគំ​កំដរ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​គែ​ន​។ 

+.​ឧបករណ៍​សម្រាប់​ប្រគំ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី​

​ឧបករណ៍​តន្ត្រី​មហោរី មានដូចជា​៖ រនាត​ឯក រនាត​ធុង រនាត​ថោង​ធុង ទ្រ​សោ ទ្រ​ឆេ ទ្រ​អ៊ូ ទ្រអ៊ូ​ធំ ក្រពើ​ឯក ក្រ​ពើគ ខ្លុយ​តូច ខ្លុយ​ធំ ថូនរ​មនា ឈឹង និង​អ្នកចម្រៀង​មួយចំនួនទៀត ។​

+.​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ​

​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ គឺ​គេ​ប្រើ​ឧបករណ៍​សំឡេង​ស្រាល ក្នុងនោះ មាន​ឧបករណ៍​តន្ត្រីបុរាណ​មួយចំនួន​បញ្ចូល​ជាមួយ​នឹង​ឧបករណ៍​តន្ត្រី​សាកល​ផង ។​ឧបករណ៍​តន្ត្រីបុរាណ​រួមមាន​៖ ទ្រ​អ៊ូ ខ្លុយ​តូច ខ្លុយ​ធំ ស្គរ​ថូនរ​មនា និង​ឈឹង ។ ផ្នែក​ឧបករណ៍​សាកល​មាន វី​យ៉ូ​ឡុង ហ្គី​តា​អាកូស្ទីក បង់​ហ្ស៊ោ បង់​ហ្ស៊ោ​អាល់​តូ អា​ម៉ូ​នី​ញ៉ូម​តូច អា​ម៉ូ​នី​ញ៉ូម​ធំ អុង​ទីវ និង​អ្នក​ច្រៀង ។​ឧបករណ៍​ទាំងពីរ​ផ្នែក​បញ្ចូល​គ្នា​នេះ គេ​សន្មត់​ឱ្យឈ្មោះ​ថា «​វង់ភ្លេង​មហា​រី​ច្នៃ​» គឺ​ច្នៃ​ឧបករណ៍​បញ្ចូល​គ្នា​តែប៉ុណ្ណោះ ឯ​បទ​ភ្លេង និង​ចម្រៀង​នៅ​ដដែល វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ មានកំណើត​ចេញពី​ព្រះបរមរាជវាំង ដូច​វង់ភ្លេង​មហោរី​សុទ្ធ​ដែរ ព្រោះ​សមាសភាព​តន្ត្រីករ ក៏​ជា​អ្នក​មាន​សមត្ថភាព និង​ទេពកោសល្យ​ខ្ពស់ ។​

​ចំពោះ​សូរ​សំនៀង​ទឹកដម នៃ​បទ​ភ្លេង​នីមួយៗ កាលណា​គេ​ប្រគំ​ឡើង សូរ​សំឡេង​បែប​ទន់ភ្លន់ ពិរោះ ផ្អែម​ល្ហែម ប្រៀប​បាន​នឹង​នារី​ភេទ​ម្នាក់ ដែល​មាន​រូបរាង​ស្រស់ប្រិមប្រិយ គ្រប់​លក្ខណ៍ គួរ​ចាប់ចិត្ត​ចេតនា និង​គួរឱ្យ​ចង់​ស្តាប់​នូវ​សំនៀង​នោះ​ផង ។​

​ដោយឡែក ភារកិច្ច​នៃ​វង់ភ្លេង​មហា​រី​ច្នៃ​នេះ សម្រាប់​ប្រគំ​កំដរ ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​ជាតិ​ផ្សេងៗ ឬ​ប្រគំ​កំដរ​បរិយាកាស​ក្នុង​ពិធីជប់លៀង និង​សម្រាប់​បម្រើ​ក្នុង​វង់​ល្ខោន​ប្រាមោទ្យ​តែម្តង ក្រៅពីនេះ សម្រាប់​ប្រគំ​លេង​កម្សាន្ត​នៅ​ពេល​ណា​ក៏បាន ៕(​ដោយ​៖​ថា ចាន់​ធី​)

 

 

 ពាក្យគន្លឹះ  មហោរី

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត