អ្វី​នៅ​ពីក្រោយ​​ក្រុមបាតុករ​ថៃ​​រហូត​ហ៊ាន​​ប៉ះពាល់ព្រះមហាក្សត្រ​?

20-10-2020 5:09 pm 5989

​នៅ​មិនទាន់មាន​ដំណោះស្រាយ​នោះទេ ចំពោះ​ការតវ៉ា​នៅក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​។ ឆ្លងកាត់​ការបង្ក្រាប​ដោយ​វិធានការ​ក្ដៅ​ពី​សំណាក់​រាជរដ្ឋាភិបាល ពេលនេះ​ក្រុមបាតុករ​ជា​យុវវ័យ​បានប្រកាស​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ដ្រ​របស់​ក្រុមបាតុករ​ហុងកុង​។ ពួកគេ​គ្រោង​ប្រើ​ឆត្រ​ធ្វើជារ​បាំង​ការពារ នៅពេល​ប៉ូលិស​បើក​ការ​បង្ក្រា និង​ប្ដេជ្ញា​ការពារ​មិត្ដភក្ដិ ត្រូវ​បន្ដ​ការទាមទារ​ដើម្បី​ផ្លាស់ប្ដូរ ហើយ​ការចាប់ខ្លួន​មិនអាច​បញ្ឈប់​ពួកគេ​បានឡើយ​។​

​បច្ចុប្បន្នភាព​នៃ​ការតវ៉ា​នៅក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​និង​ដើមចម​

​ការតវ៉ា​នៅ​ក្នុងប្រទេស​ថៃ​បានចាប់ផ្ដើម​ឡើង​តាំងពី​ខែកក្កដា​មកម្ល៉េះ គិត​ត្រឹម​ពេលនេះ​មាន​រយៈពេល​ជាង​បី​ខែ​ហើយ​។ តាមពិត​បើ​រាប់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២០​នេះ មាន​ការតវ៉ា​ជា​ពីរ​ដំណាក់កាល គឺ​ដំណាក់កាល​ទីមួយ​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ខែកុម្ភៈ ក្រោយមក​ក៏​ស្ងាប់​ស្ងាត់​មួយរយៈ​ធំ​ហើយ​ទើប​មាន​ដំណាក់កាល​ទី​ពីរ​ចាប់ផ្ដើម​ក្នុង​ខែកក្កដា​។ 

​រម្លឹក​ដើមចម​ដែល​នាំឲ្យមាន​ការតវ៉ា​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ក្នុងអំឡុងខែ​កុម្ភៈ តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​បណ្ដាញ​សារព័ត៌មាន​អន្ដរជាតិ ពេលនោះ​គឺ​មានប្រតិកម្ម​ខ្លាំង​បន្ទាប់ពី​តុលាការ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថៃ​ប្រកាស​រំលាយ​គណបក្សនយោបាយ​ថ្មីថ្មោង​មួយ គឺ​គណបក្ស​Future Forward ឬ​អាច​មានន័យ​ជា​ខ្មែ​រថា គណបក្ស​ឆ្ពោះទៅ​អនាគត នៅ​ថ្ងៃទី​២១ ខែកុម្ភៈ​ឆ្នាំ​២០២០​។ ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៤ ខែ​មីនា ឆ្នាំទៅ​មិញ បក្ស​នេះ​ទទួលបាន​សំឡេងគាំទ្រ​រហូតដល់​ជាង​៦​លាន​សំឡេង គឺ​ឈ្នះ​៨១​ក្នុងចំណោម​៥០០​អាសនៈ​នៃ​រដ្ឋសភា ដ្បិតថា​ជា​បក្ស​ទើប​បង្កើត​ថ្មីថ្មោង​ក៏ដោយ​។ មេដឹកនាំ​គណបក្ស​គឺ​លោក​ថា​ណា​ថន វង្សរ​ង់​គ្រ័ង​គី​ត​(Thanathorn Juangroongruangkit) ដែលមាន​អ្នកគាំទ្រ​សុទ្ធសឹង​ជា​ក្រុមយុវជន​និង​និស្សិត​។ មូលហេតុ​នៃ​ការរំលាយ​គណបក្ស​នេះ ក្រោម​បទ​ចោទប្រកាន់ថា​រំលោភ​លើ​ច្បាប់បោះឆ្នោត​។ ក្រៅពីនេះ​ការតវ៉ា​ពេលនោះ​មាន​ហេតុផល​បន្ទាប់បន្សំ​មួយចំនួនទៀត ដូចជា​ការមិនពេញចិត្ដ​ចំពោះ​សកម្មភាព​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​ពុករលួយ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​ជាដើម​។​

​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០២០ ការតវ៉ា​ក្នុងដំណាក់កាល​ទី​ពីរ​បានចាប់ផ្ដើម​ឡើង​។ ដំបូង​ឡើយ​ជា​ការតវ៉ា​ដោ​សន្ដិភាព ហើយ​បើ​និយាយ​ពី​ដើមហេតុ​ធំៗ​មាន​ចំនួន​បី ទីមួយ​ទាមទារ​ទម្លាក់​លោកនាយ​ក​រដ្ឋមន្ដ្រី​ប្រា​យុទ្ធ ចាន់​អូ​ចា​ចេញពី​តំណែង ទី​ពីរ​ទាមទារ​ឲ្យធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្ម​នុ​ញ្ញ​ឆ្នាំ​២០១៧​ឡើងវិញ និង​ទី​បី​ទាមទារ​ធ្វើកំណែទម្រង់​ស្ថាប័ន​ព្រះមហាក្សត្រឲ្យ​ស្ថិតក្រោម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។ ការតវ៉ា​ដោយ​សន្ដិភាព​បាន​បន្ដរ​ហូត​ដល់​ថ្ងៃទី​១៤​ខែតុលា​សប្ដាហ៍​មុន ក្រោយមក​ក៏​ផ្ទុះ​ជា​ភាពចម្រូងចម្រាស ចាប់ផ្ដើម​មាន​ប៉ូលិស​ប្រឆាំង​កុបកម្ម​ចុះបង្ក្រាប​លើ​ហ្វូង​ក្រុម​តវ៉ា រហូត​ឈានដល់​ចាប់ខ្លួន​មនុស្ស​ជាច្រើន​នាក់ រួមទាំង​មេដឹកនាំ​ក្រុមបាតុករ​យុវវ័យ​ផងដែរ​។ គួរ​ជម្រាបជូន​ដែរថា ការចុះ​បង្ក្រាប​គឺ​ក្រោយពេល​មាន​ក្រឹត្យ​ក្នុង​គ្រាអាសន្ន​មួយ​អនុម័ត​ឲ្យប្រើ​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ថៃ ចូល​ជាធរ​មាននៅ​ថ្ងៃទី​១៥​តុលា ហើយ​កងកម្លាំង​បង្ក្រាប​បាតុករ​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​សកម្មភាព​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ដដែល​នេះ​តែម្ដង​។ 

​នៅ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​គឺ​ថ្ងៃទី​១៦​តុលា ដោយសារតែ​ក្រុមបាតុករ​មិន​ព្រម​បញ្ឈប់​ចលនា​ប្រមូលផ្ដុំ ល្មើស​នឹង​ក្រឹត្យ​ក្នុង​គ្រាអាសន្ន​ដែល​ហាមឃាត់​ការជួបជុំ​មិន​ឲ្យមាន​មនុស្ស​លើសពី​៥​នាក់ ប៉ូលិស​ក៏​សម្រេច​ប្រើ​កាណុង​បាញ់​ទឹក​ដើម្បី​បំបែក​ហ្វូងមនុស្ស​ដែល​ប្រមូលផ្ដុំ​ទាំងនោះ ញ៉ាំងឲ្យមាន​ប្រតិកម្ម​កា​ន់តែ​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​ក្រុមបាតុករ​យុវជន​និង​ក្រុម​សិទ្ធិមនុស្ស ក៏ដូចជា​អ្នកនយោបាយ​ខាង​គណបក្សប្រឆាំង​ផងដែរ​។ ភាគី​តវ៉ា​ប្រកាស​ជំហរ​នឹង​បន្ដសកម្មភាព ហើយ​អះអាងថា​ការចាប់ខ្លួន​នឹង​មិនអាច​បញ្ឈប់​ពួកគេ​បានឡើយ លុះត្រាតែ​ការទាមទារ​របស់​ពួកគេ​ទទួលបាន​ការឆ្លើយតប​។ ចំណែក​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ប្រកាស​ជំហរ​ដែរថា ការចាប់ខ្លួន​នឹង​នៅតែ​បន្ដ​បើ​ការតវ៉ា​មិន​បញ្ឈប់ ហើយ​ច្បាប់​នឹងត្រូវ​យកមក​អនុវត្ដ​ក្នុងករណី​មានការ​រឹងទទឹង​ណាមួយ​។ 

​ហេតុអ្វី​បានជា​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ចេញ​ក្រឹត្យ​ក្នុង​គ្រាអាសន្ន​នៅពេលនេះ​?

​ការប្រមូលផ្ដុំ​ដែល​កៀរគរ​មនុស្ស​កាន់តែច្រើន​ឡើងៗ រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ចាត់ទុកជា​រឿង​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្ដិសុខ​ជាតិ ប៉ះពាល់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ដោយសារ​ទី​តាំងធ្វើ​សកម្មភាព​ជា​ទីតាំង​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ និង​ការ​ជួបជុំគ្នា​ខ្ទង់​ម៉ឺន​នាក់​ដូច្នេះ បង្ក​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ដល់​ការឆ្លង​រាតត្បាត​នៃ​ជំងឺ​កូវី​ដ​-១៩​។ មួយវិញទៀត នៅពេល​ក្បួន​រថយន្ដ​ម្ចាស់​ក្សត្រី​ឆ្លងកាត់​ក្បួនតវ៉ា​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​១៤​តុលា ក្រុមបាតុករ​យុវវ័យ​ទាំងនោះ​បាន​លើក​ម្រាមដៃ​បី​ឡើងលើ​ដាក់​ក្បួន​រថយន្ដ​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការតស៊ូ តែ​ទង្វើ​នេះ​ត្រូវបាន​ហាមប្រាម​នៅ​ក្នុងប្រទេស​ថៃ​។ អ្វីដែល​បាន​រៀបរាប់​ទាំង​អម្បាល​ម៉ាន រាជរដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ចាត់ទុកថា​ស័ក្ដិសម​ហើយ​ដែល​ត្រូវ​ចាត់វិធានការ​ទប់ស្កាត់​កុំឲ្យ​ជះឥទ្ធិពល​អាក្រក់​កាន់តែខ្លាំង​។​

​លម្អិត​បន្ថែម​ពី​គោលបំណង​ធំៗ​ទាំងបី​

​ទីមួយ​ការទាមទារ​ឲ្យ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​ប្រា​យុទ្ធ ចាន់​អូ​ចា​ចុះ​ចេញពី​តំណែង វា​មិនមែនជា​រឿង​ចម្លែក​ទេ ដោយសារ​ក្រុមយុវជន​តវ៉ា​មិន​ពេញចិត្ដ​នឹង​ការដឹកនាំ​របស់លោក​។ តាំងពី​រដ្ឋប្រហារ​ឆ្នាំ​២០១៤​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស្របច្បាប់​របស់​លោកស្រី​យី​ង​ឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត្រា លោក​ប្រា​យុទ្ធ​បាន​ប្រើ​កណ្ដាប់ដៃ​ដែក​បង្ក្រាប​លើ​ក្រុម​ប្រឆាំង ហើយ​លោក​បាន​ព្យាយាម​កាន់អំណាច​បណ្ដោះអាសន្ន​រហូតដល់​៥​ឆ្នាំ ទើប​មាន​ការបោះឆ្នោត​ជាថ្មី​នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៩​។ ប៉ុន្ដែ​ការបោះឆ្នោត​នេះ​ទៀតសោត​ត្រូវបាន ត្រូវ​ក្រុមយុវជន​ចោទថា​គ្រាន់​ជា​ការរៀបចំ​យុទ្ធសាស្ដ្រ ដើម្បីឲ្យ​លោកប្រា​យុទ្ធបាន​កាន់អំណា​ច​បន្ដទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។ 

​ផ្សារភ្ជាប់​ទៅ​គោលបំណង​ទី​ពីរ ដែល​ចង់ឲ្យមាន​ការកែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បង្កើតឡើង​ដោយ​យោធា​ឆ្នាំ​២០១៧​ឡើងវិញ ដោយសារ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះ​បង្កើតឡើង​ដោយ​របប​យោធា ក្នុង​ចេតនា​ឲ្យ​លោក​ប្រា​យុទ្ធ​បន្ដ​កាន់អំណាច​ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​នេះឯង​។ ជាក់ស្ដែង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ចែង​ជាអាទិ៍​ថា សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ទាំង​២៥០​រូប​មិនចាំបាច់​ឆ្លងកាត់​តាម​ការបោះឆ្នោត​ទេ តែ​ត្រូវ​តែងតាំង​ផ្ទាល់​ដោយ​យោធា ហើយ​មាន​សិទ្ធិ​ចូលរួម​ជាមួយ​សមាជិក​ជាប់ឆ្នោត​របស់​រដ្ឋសភា ដើម្បី​បោះឆ្នោត​តែងតាំង​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​។ អំណាច​ពិសេស​នេះ​របស់​ព្រឹទ្ធសភា​គឺ​មិន​ប្រជាធិបតេយ្យ មិនមែនជា​ការចង់បាន​របស់​ពួកគេ​ឡើយ​។​

​ចំណែក​គោលបំណង​ទី​បី ដែល​អាចជា​គោលបំណង​ប្រហើ​ន​របស់​ក្រុមបាតុករ​យុវជន ព្រោះ​ពុំ​ធ្លាប់មាន​នរណា​ហ៊ាន​ធ្វើ​ឡើយ​កន្លងមក គឺ​ការទាមទារ​ឲ្យ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នៅក្នុង​ស្ថាប័ន​ព្រះមហាក្សត្រ​។ ក្រុម​តវ៉ា​ចង់ឲ្យ​ព្រះមហាក្សត្រ​សព្វថ្ងៃ​ព្រះបាទ​ម៉ា​ហា វ៉ា​ជី​រ៉ា​ឡុងកន មាន​ត្រឹម​តួនាទី​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺ​គ្រង​រាជ​សម្បត្ដិ​ប៉ុន្ដែ​មិនត្រូវ​មានអំណាច​លើស​នេះ​ទេ​។ ផ្ទុយទៅវិញ​កន្លងមក​គេ​មើលឃើញថា ព្រះមហាក្សត្រ​ពិសេស​ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះបាទ​ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ដែល​ទើប​យាង​ចូល​ទិវង្គត​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ​២០១៦ ហាក់​មាន​សិទ្ធិអំណាច​ខ្លាំងក្លា​នៅ​ក្នុងប្រទេស​ថៃ សូម្បី​យោធា​ក៏​ស្ដាប់បង្គាប់​ទ្រង់​ផងដែរ​។ បន្ដ​ដល់​ព្រះបាទ​ម៉ា​ហា វ៉ា​ជី​រ៉ា​ឡុងកន​ដែល​គ្រងរាជ្យ​បន្ដ​ពី​បិតា ទ្រង់​បាន​សម្រេចចិត្ដលើ​កិច្ច​ការមួយ​ចំនួន​ហាក់មិ​ន​មែនជា​ការពេញចិត្ដរ​បស់​ក្រុមបាតុករ​យុវវ័យ ដូចជា​ការសម្រេច​ក្ដោប​ក្ដាប់​អង្គភាព​យោធា​មួយចំនួន រួម​នឹង​ការប្រើប្រាស់​ថវិកា​នៅ​ព្រះបរមរាជវាំង​ជាដើម ដែល​ទំនងជា​ក្រុមបាតុករ​មិន​ទុកចិត្ដនឹង​ការចាយវាយ ព្រោះ​ទ្រង់​ធ្លាប់មាន​ប្រវត្ដិ​មិនល្អ​មុន​ឡើង​គ្រង​រាជ​សម្បត្ដិ​។ ក្រុមបាតុករ​ក៏បាន​ទាំង​ទាមទារ​ផងដែរ​គឺ ឲ្យ​លុប​ចោលច្បាប់​ដាក់​ទោសទណ្ឌ​លើ​អ្នក​ប្រមាថ​ព្រះមហាក្សត្រ​។ តាមច្បាប់​នេះ​អ្នក​ប៉ះពាល់​ព្រះមហាក្សត្រ​មានទោស​ធ្ងន់ធ្ងរ​រហូតដល់​ជាប់ពន្ធនាគារ​។ ក្រុមបាតុករ​កន្លងមក​ធ្លាប់​លើកឡើង​ទៀតថា ប្រទេស​ថៃ​គឺជា​របស់​ប្រជាជន​ថៃ​មិនមែនជា​របស់​នរណា​ផ្ដាច់មុខ​ឡើយ​។​

​ការតវ៉ា​នៅពេលនេះ​អាច​នឹង​បង្ក​ជា​ភាព​ក្រឡាប់ចាក់​ឬ​ឈានដល់​រដ្ឋប្រហារ​ជាថ្មី​ទេ​? ហើយ​អាច​នឹងមាន​ការផ្លាស់ប្ដូ​រ​យ៉ាងណាខ្លះ​?

​និយាយ​ដល់​រដ្ឋប្រហារ ថៃ​ធ្លាប់មាន​រដ្ឋប្រហារ​ដោយ​ជោគជ័យ​រហូតដល់​១៣​លើក​មកហើយ ដែល​ក្នុងនោះ​មាន​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣២ ឆ្នាំ​១៩៣៣ ឆ្នាំ​១៩៣៩ ឆ្នាំ​១៩៤៧ ឆ្នាំ​១៩៥១ ឆ្នាំ​១៩៥៧ ឆ្នាំ​១៩៥៨ ឆ្នាំ​១៩៧១ ឆ្នាំ​១៩៧៦ ឆ្នាំ​១៩៧៧ ឆ្នាំ​១៩៩១ ឆ្នាំ​២០០៦ និង​ចុងក្រោយ​ឆ្នាំ​២០១៤​។ តើ​ការតវ៉ា​លើក​នេះ​អាច​វិល​ទៅរក​គន្លង​រដ្ឋប្រហារ​ចាស់​ទេ​? លទ្ធភាព​គឺ​ពេលនេះ​ហាក់​ពុំទាន់​ឈានដល់​នៅឡើយ​។ មានន័យថា​បច្ចុប្បន្ន​ថៃ​មាន​ត្រឹម​ក្រុមបាតុករ​ចង់បាន​សិទ្ធិសេរីភាព ប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្ដែ​ពុំមែន​ជា​ក្រុម​ធ្វើ​បដិវត្ដន៍​នោះឡើយ​។ ពួកគេ​ជា​ក្រុមយុវជន​ចង់ឲ្យមាន​ការធ្វើកំណែទម្រង់ ដែល​ពុំ​ដូច​ការតវ៉ា​របស់​ក្រុម​អាវ​លឿង​ឬ​អាវ​ក្រហម​ជ្រុលនិយម​ធ្លាប់ធ្វើ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​កន្លងមក​ទេ​។ 

​សួរ​ទៀតថា​តើ​ការតវ៉ា​អាច​នឹងមាន​ការផ្លាស់ប្ដូ​រ​អ្វីខ្លះ​? វា​ពិតជា​ពិបាក​ក្នុង​ការប៉ាន់ស្មាន ដោយសារតែ​ទាំង​ភាគី​ក្រុម​តវ៉ា​និង​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល សុទ្ធតែ​មាន​ជំហរ​ដាច់ខាត​រៀងៗ​ខ្លួន​។ ប៉ុន្ដែ​សម្រាប់​លោក​ប្រា​យុទ្ធ ចាន់​អូ​ចា​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​ថៃ កាលពី​ថ្ងៃទី​១៩​តុលា​បានប្រកាសឲ្យ​ក្រុម​តវ៉ា​អត់ធ្មត់ ហើយ​កុំ​ធ្វើ​អ្វីដែល​ខុសច្បាប់ លោក​នឹង​ព្យាយាម​សម្របសម្រួល​ទៅលើ​ក្រឹត្យ​ក្នុង​គ្រាអាសន្ន​។ ចង់​ឬ​មិន​ចង់​យើង​អាច​មើលឃើញ​ពី​លទ្ធភាព​ខ្លះៗ ឈានទៅរក​ដំណោះស្រាយ​ដោយ​សន្ដិវិធី ព្រោះ​បើតាម​គិត​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ក៏​មិន​ចង់ឲ្យមាន​វិបត្ដិនយោបា​យតទៅ​ទៀត​ដែរ ខណៈ​ខ្លួន​ក៏​មិន​ខុសពី​ប្រទេស​ដទៃ​កំពុង​រងគ្រោះ​ដោយសារតែ​ការវាយលុក​ពី​ជំងឺ​កូវី​ដ​-១៩ ប៉ះពាល់​ធ្ងន់​ណាស់​ទៅហើយ រវល់​ខ្លាំងណាស់​ទៅហើយ​។ យ៉ាងណាមិញ​ស្ថានការណ៍​តវ៉ា​នៅក្នុង​ប្រទេស​ថៃ គឺជា​រឿង​ត្រូវ​តាមដាន​បន្ដទៀត​៕

(​ដោយ​៖​ពេញ ផេង​)

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត