នឹងមាន​អ្វី​កើតឡើង​​បើ​លោក​ត្រាំ​​មិនអាច​បន្ដ​កាន់​តំណែង​​ប្រធានាធិបតី​​បាន​?

06-10-2020 5:39 pm 658

​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​និង​ភរិយា ទើបតែ​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវី​ដ​-១៩​កាលពីដើម​ខែតុលា​នេះ បង្ក​ជា​ការភ្ញាក់ផ្អើល​យ៉ាងខ្លាំង​។ ស្របពេល​ជាមួយគ្នា​ក៏មាន​ការព្រួយបារម្ភ​ពី​ស្ថានភាព​សុខភាព​របស់លោក​ផងដែរ ដោយសារ​លោក​មាន​វ័យ​៧៤​ឆ្នាំ​ទៅហើយ ជា​វ័យ​ប្រឈម​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អាយុជីវិត ហើយ​ថែមទាំង​លើស​ទម្ងន់​ទៀត​។ ម្យ៉ាង​នៅ​បាំង​តែ​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នឹង​ចូល​មកដល់​។ ដូច្នេះ​ទើប​មាន​សំណួ​រថា  បើ​ស្ថានភាព​លោក​ត្រាំ​ធ្ងន់ធ្ងរ​រយៈពេល​យូរ មិនអាច​បន្ដ​កាន់តំណែង​បាន មិនអាច​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​បាន តើ​នឹងមាន​អ្វី​កើតឡើង​? 

​ដំបូង​ចាប់អារម្មណ៍​ពី​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​របស់លោក តើ​នឹង​ប៉ះពាល់​ទេ​?

​ជុំវិញ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត លោក​ត្រាំ​ទំនងជា​ខកខាន​ខ្លះ​ហើយ​អាច​ចូលរួមបាន​ខ្លះ មិន​ខកខាន​ទាំងស្រុង​នោះទេ​។ ក្រោយ​ឆ្លងកូវី​ដ​-១៩ លោក​ត្រាំ​គឺ​តម្រូវឲ្យធ្វើច​ត្ដា​ឡី​ស័ក​១០​ថ្ងៃ​ដើម្បី​តាមដាន​និង​ព្យាបាល ដូច្នេះ​លោក​ទំនង​អាច​ចូលរួម​ក្នុង​កម្មវិធី​ជជែក​ដេញដោល​លើក​ទី​ពីរ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៥​តុលា​បាន​។ ជាក់ស្ដែង​ស្ថានភាព​សុខភាព​របស់លោក​មិនមាន​អ្វី​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទេ និង​បាន​វិលត្រឡប់​មក​សេត​វិមាន​វិញ​ហើយ​ដែរ ដោយ​លោក​ប្រកាស​នឹង​បន្ដ​យុទ្ធនាការ​ទៅមុខទៀត​។ ដូច្នេះ​បើ​គ្មាន​បញ្ហា​សុខភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូច​ពេលបច្ចុប្បន្ន លោក​ត្រាំ​នឹង​បន្ដ​ចូលរួម​នៅក្នុង​យុទ្ធនាការ​ជា​បន្ដបន្ទាប់​។​

​យ៉ាងណាមិញ​ចំពោះ​យុទ្ធនាការ​ដែល​រៀបចំឡើង​ចន្លោះពេល​លោក​ត្រូវធ្វើ​ចត្ដា​ឡី​ស័ក គឺ​ត្រូវ​លុបចោល​ឬ​ពន្យារ​ទៅធ្វើ​ពេល​ក្រោយ​វិញ​។ បន្ទាប់ពី​លោក​ត្រាំ​តេស្ដ​វិជ្ជ​មានកូ​វីដ​-១៩​ភ្លាម ក្រុមការងារ​រៀបចំ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​របស់លោក​បានប្រកាស​ដែរថា ការជួបជុំ​ដែល​គ្រោង​រៀបចំឡើង​អំឡុង​ពេលនេះ ត្រូវបាន​លុបចោល​និង​ពន្យារពេល​។​

​ស្ថិតក្នុង​កាលៈ​ទេសៈណា​ទើប​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ត្រូវ​លើក​ពេល​?

​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​នា​ឆ្នាំនេះ ត្រូវបាន​កំណត់​នឹង​ធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី​០៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២០​។ ការឆ្លង​ជំងឺ​កូវី​ដ​-១៩​បានធ្វើឲ្យ​លោក​ត្រាំត្រូវ​ដាក់ខ្លួនឯ​ង​នៅដាច់​ឆ្ងាយ​មួយរយៈ ដែល​វា​ប៉ះពាល់​ខ្លះ​ហើយ​ដល់​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត ប៉ុន្ដែ​សួរថា​ការបោះឆ្នោត​អាច​ពន្យារពេល​ឬទេ​? នោះ​វា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ហេតុផល​ជាក់ស្ដែង ព្រោះ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​អនុវត្ដ​ទៅ​តាមច្បាប់ ដែល​បានកំណត់​។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អាមេរិក​បានផ្ដល់​សិទ្ធិ​ទៅឲ្យ​សភា​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​បោះឆ្នោត ហើយ​បើ​ស្ថិត​តាមច្បាប់​អាមេរិក​ការបោះឆ្នោត​ត្រូវធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ដំបូង បន្ទាប់ពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ដំបូង​ស្ថិតក្នុង​ខែវិច្ឆិកា​រៀងរាល់​បួន​ឆ្នាំ​ម្ដង​។ បើ​ចង់​មាន​ការផ្លាស់ប្ដូរ​កាលបរិច្ឆេទ​នេះ លុះត្រាតែ​មាន​ការពិភាក្សា​ពី​សមាជិកសភា​អាមេរិក ឯ​ប្រធានាធិបតី​ពុំមាន​សិទ្ធិ​ទេ​។ នោះ​មានន័យថា ត្រូវការ​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​សភា​ទាំងពីរ​របស់​អាមេរិក ដែល​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​ឲ្យមាន​ការផ្លាស់ប្ដូ​រ​កាលបរិច្ឆេទ​។ 

​ការណ៍​នេះ​បើតាម​ទិដ្ឋភាព​ជាក់ស្ដែង​បច្ចុប្បន្ន ដូចជា​ទំនង​ពិបាក​ឆ្លង​ផុត​រដ្ឋសភា​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ណាស់​។ ប៉ុន្ដែ​បើទោះបីជា​មាន​ការផ្លាស់ប្ដូ​រ​កាលបរិច្ឆេទ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​មែន ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អាមេរិក​កំណត់ថា រដ្ឋបាល​ប្រធានាធិបតី​មួយ​អាណត្ដិមាន​រ​យៈពេលយូរបំផុត​តែ​៤​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ហេតុនេះ​អាណត្ដិ​ប្រធានាធិបតី​របស់លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​នឹង​ផុត​កំណង់ដោយ​ស្វ័យប្រវត្ដិ​នៅពេល​ថ្ងៃត្រង់​ថ្ងៃទី​២០ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២១​។ ការផ្លាស់ប្ដូរ​ណាមួយ​លុះត្រាតែ​មាន​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។ ករណីនេះ​អាច​ត្រូវមាន​ការអនុម័ត​ពីរភាគបី​នៃ​សមាជិកសភា បន្ទាប់មក​បី​ភាគ​បួន​នៃ​រដ្ឋ​របស់​អាមេរិក ដែល​នោះ​ក៏​មិន​ទំនង​នឹង​អាច​ជោគជ័យ​ឡើយ​។​

​តើ​នឹងមាន​អ្វី​កើតឡើង​នៅពេល​លោក​ត្រាំ​ត្រូវ​អសមត្ថភាព​ឬ​ស្លាប់​?

​ប្រសិនបើ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ឈឺ​យូរពេក​មិនអាច​បំពេញការងា​របា​ន រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អាមេរិក​បានកំណត់​ដូចខាងក្រោម​៖ 

​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ទី​២៥​របស់​អាមេរិក​(25th Amendment) អនុញ្ញាតឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​ផ្ទេរអំណាច​ទៅ​អនុប្រធានា​ធិបតី ដែល​បច្ចុប្បន្ន​លោក​ម៉ៃ ផេន​អាច​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតីស្ដីទី​។ នៅពេលដែល​ស័ក្ដិសម​ណាមួយ​លោក​ត្រាំ​នៅតែ​អាច​ចូល​កាន់តំណែង​វិញ​បាន​។ ប្រសិន​លោក​ប្រធានាធិបតី​មិន​ស្រួល​ខ្លាំង​ដែល​មិនអាច​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ផ្ទេរតំណែង​ដោយផ្ទាល់ គណៈរដ្ឋមន្ដ្រី​និង​អនុ​ប្រធានាធិបតី​អាច​ប្រកាស​ប្រកាស​ជំនួស​បាន​ថា​លោក​ប្រធានាធិបតី​មិនអាច​បន្ដ​តួនាទី​បាន​ទៀត​ទេ ហើយ​លោក​ផេ​ននឹងត្រូវ​ជំនួស​តំណែ​ង​នេះ​។​

​ប្រសិនបើ​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតីផេនអ​ស​ម​ត្ថភាព​ដោយ​បញ្ហា​ណាមួយ មិនអាច​បំពេញ​តួនាទី​នេះ​បាន​ទៀត តាមច្បាប់​ស្នង​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​របស់​អាមេរិក អ្នកស្រី​ណាន​ស៊ី ប៉េ​ឡូ​ស៊ី​ប្រធានរដ្ឋសភា​នឹង​ក្លាយជា​មនុស្ស​បន្ទាប់​ត្រូវ​ចូលមក​ជំនួស ទោះបីជា​អ្នកជំនាញ​ខាង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​លើកឡើងថា ការផ្ទេរអំណាច​នេះ​នឹង​ជំរុញឲ្យមាន​ការប្រជែ​ង​គ្នា​តាម​ផ្លូវច្បាប់​ក៏ដោយ​។​

​ប្រសិនបើ​ប្រធានរដ្ឋសភា​មិន​ព្រម​ទទួល​ឬ​មិនអាច​ទទួល​តួនាទី​នេះ​បាន​ទៀត នោះ​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​នឹង​ត្រូវប្រគល់​ទៅឲ្យ​មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់​មួយ​រូបនៃគ​ណបក្សសាធារណ​រដ្ឋ​នៅ​ព្រឹទ្ធសភា គឺ​លោក​ឆា​ល អ៊ី ហ្គ្រា​សលី​(Charles E Grassley)​វ័យ​៨៧​ឆ្នាំ​។ លោក​គឺជា​មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់​បំផុត​នៅ​ព្រឹទ្ធសភា​អាមេរិក​បន្ទាប់ពី​ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ហើយ​ករណី​ឲ្យ​លោក​មក​កាន់តំណែង​ប្រធានាធិបតី ក៏​នឹង​រឹងរឹតតែ​មាន​ការប្រឈមមុខ​តាម​ផ្លូវច្បាប់​កាន់តែខ្លាំង​។​

​តើ​អាមេរិក​ធ្លាប់មាន​ប្រធានាធិបតី​ដែល​មិនអាច​បន្ដ​កាន់តំណែង​បានទេ​ពីមុន​?

​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៥ នៅពេល​លោក​ប្រធានាធិបតី​រ៉ូ​ណាល់ រីក​ហ្គេន​វះកាត់​ជំងឺមហារី​កនៅ​មន្ទីរពេទ្យ លោក​បាន​ផ្ទេរតំណែង​ឲ្យទៅ​អនុប្រធានា​ធិបតី គឺ​លោក​ច​ច អេច​ដិ​ប្បិល​យូ ប៊ូ​ស​។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០២​និង​២០០៧ ប្រធានាធិបតី​ច​ច ដិ​ប្បិល​យូ ប៊ូ​ស​បានធ្វើ​ដូចគ្នា​ជាមួយ​អនុ​ប្រធានាធិបតី នៅពេល​លោក​ត្រូវ​ព្យាបាល​ជំងឺ​ពោះវៀន​។​

​បើ​លោក​ត្រាំ​មិនអាច​ឈរឈ្មោះ​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​បាន នរណា​ជា​អ្នក​ជំនួស​?

​មិន​ថា​មាន​ហេតុផល​អ្វី​ក៏ដោយ នៅពេល​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ត្រូវ​គណបក្ស​តែងតាំង​ផ្លូវការ​មិនអាច​ចូល​ប្រជែង​ការបោះឆ្នោត​បាន នោះ​ត្រូវតែមាន​ការជ្រើសរើស​អ្នកថ្មី​ជំនួស​។ ស្ថិតក្រោម​ច្បាប់​គណបក្ស សមាជិក​គណៈកម្មាធិកា​រ​ជាតិ​ខាង​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ទាំង​១៦៨​រូប នឹងត្រូវ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​តំណាង​បក្ស​ថ្មី ដែល​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី​ម៉ៃ ផេន​ទំនងជា​បេក្ខជន​ម្នាក់​ផងដែរ​។ ប៉ុន្ដែ​កន្លងមក​មិន​ថា​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឬ​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ មិនដែល​ធ្លាប់​ផ្លាស់ប្ដូរ​សមាសភាព​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​ផ្លូវកា​រហើយ​នោះទេ​។​

​សរុបមក បើតាម​ការបញ្ជាក់​ពី​រូបលោក​ផ្ទាល់ និង​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​ព្យាបាល​លោក​ផង បច្ចុប្បន្ន​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​ពុំមាន​ស្ថានភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​គួរឲ្យ​បារម្ភ​នោះទេ​។ ប៉ុន្ដែ​ក៏​មិនមែន​មានន័យថា​លោក​បាន​ជាសះស្បើយ​ដែរ ដោយ​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​កំពុងតែ​តាមដាន​ស្ថានភាព​សុខភាព​របស់លោក​យ៉ាង​យកចិត្ដទុកដាក់​បំផុត​។ ស្ថានភាព​នៃ​អ្នកជំងឺ​កូវី​ដ​-១៩​ក៏​អាច​នឹង​ប្រែប្រួល​បាន​ភ្លាមៗ នេះ​បើតាម​ការបញ្ជាក់​ពី​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​។ ដូច្នេះ​អ្វីដែល​ជាក់ស្ដែង​ពិតប្រាកដ ត្រូវ​រង់ចាំ​មើល​ស្ថានភាព​សុខភាព​របស់លោក​ត្រាំ ប្រសិនបើ​គ្មាន​បញ្ហា​ចោទ​ទេ​លោក​នឹងចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​តាម​គ្រោងទុក ប៉ុន្ដែ​បើ​មាន​បញ្ហា​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ​នឹងត្រូវ​រៀបចំ​ដោះស្រាយ​តាម​វិធានការ​ណាមួយ​ដូច​រៀបរាប់​ខាងលើ​៕​(​ដោយ​៖​ពេញ ផេង​)

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត