ចិន​ភ័យ​ឬ​​នៅពេល​អាមេរិក​​កាន់តែ​ស្និទ្ធ​នឹង​​តៃវ៉ាន់​?

22-09-2020 4:04 pm 856

​អ្នកនាំពាក្យ​នៃ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​បាន​និយាយ​ក្នុង​សន្និសីទកាសែត ដោយ​ដៀល​ចំឈ្មោះ​អាមេរិក​ចំពោះ​ឥរិយាបថ​ឥត​ខ្លាចក្រែង បន្ដ​ទំនាក់ទំនង​កាន់តែ​ស្អិតល្មួត​នឹង​កោះ​តៃវ៉ាន់ មិន​ថា​អាមេរិក​ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជា​ផ្លូវការ​ជាមួយ​តៃវ៉ាន់​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩​ងាក​មករក​ចិន​ក៏ដោយ​។ មិនដែល​ទម្លាក់​មាត់​ឲ្យតែ​ឃើញ​អាមេរិក​-​តៃវ៉ាន់​ផ្អែមល្ហែម​ដាក់គ្នា​ចិន​តែង​ចេញ​ប្រតិកម្ម​ជានិច្ច​។ បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​ដូច្នេះ​តើ​ចិន​ខ្លាច​អាមេរិក​ដឹក​ដៃ​តៃវ៉ាន់​ផ្ដាច់ខ្លួន​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​? ឬ​ចិន​ចង់​ប្រាប់​អាមេរិក​ថា​ខ្លួន​ក៏​មានអំណាច​ទាញយក​តៃវ៉ាន់​មក​គ្រប់គ្រង​វិញ​?

​កាលពី​ថ្ងៃ​២១​កញ្ញា តៃវ៉ាន់​បាន​បញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​របស់ខ្លួន​មាន​សិទ្ធិ​ការពារ និង​ទប់ទល់​ការវាយប្រហារ​យាយី​ណាមួយ​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​ចិន​។ តៃវ៉ាន់​លើកឡើង​ដូច្នេះ ក្រោយពី​ចិន​បានធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ដោយមាន​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ជាច្រើន​គ្រឿង ហោះហើរ​ឆ្លងកាត់​ខ្សែបន្ទាត់​ពាក់កណ្ដាល ក្បែរ​ច្រក​សមុទ្រ​តៃវ៉ាន់​(Taiwan Strait)​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​និង​ថ្ងៃ​សៅរ៍​សប្ដាហ៍​មុន​។ សកម្មភាព​នេះ តៃវ៉ាន់​ចាត់ទុកជា​រឿង​មិន​ត្រឹមត្រូវ​។​

​ភាព​តានតឹង​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​តៃប៉ិ​និង​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង បាន​កើនឡើង​ក្នុងពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ថ្មីៗ​នេះ​។ តៃវ៉ាន់​ថា​ខ្លួន​ត្រូវតែ​ការពារ​បូរណភាព​ទឹកដី ហើយ​បើ​ចាំបាច់​តៃវ៉ាន់​នឹង​ប្រើ​កម្លាំងយោធា​។ តៃវ៉ាន់​បាន​ព្រមាន​ដែ​រថានឹ​ង​បើ​កការវាយប្រហា​រលើ​ក្បួន​យន្តហោះ​ចម្បាំង​របស់​ចិន​។ លោកស្រី​ត្សៃ អ៊ីង​វិន​(Tsai Ing-wen) ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់ បាន​ហៅ​សកម្មភាព​របស់​ចិន​ជា​ការឈ្លានពាន​លើ​ដែន​អធិបតេយ្យ​របស់​តៃវ៉ាន់​។ ជាមួយគ្នា​ក្រសួងការពារជាតិ​តៃវ៉ាន់​បានឲ្យដឹង​នៅក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការ​ណ៍​មួយថា ខ្លួន​បានកំណត់​យ៉ាងច្បាស់​នូវ​នីតិវិធី​សម្រាប់​ការឆ្លើយតប​ដំបូង ចំពេល​មាន​ការរំខាន​និង​ការគំរាមកំហែង​ជា​ញឹកញាប់ ពី​នាវា​និង​យន្តហោះ​ចម្បាំង​របស់​សត្រូវ​ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​។​

​ក្នុង​ថ្ងៃទី​២១​កញ្ញា​ដដែល​ស្របពេល​តៃវ៉ាន់​ប្រកាស​ពី​សិទ្ធិ​ការពារ​ខ្លួន មន្ដ្រី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​ឯណោះ​វិញ ក៏បាន​ធ្វើ​សន្និសីទកាសែត​មួយ​បង្ហាញ​ជំហរ​ប្រឆាំង​ដាច់ខាត​ទៅ​អ្នកគាំទ្រ​ឲ្យ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ផ្ដាច់ខ្លួន​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​។ ចិន​យល់ថា​មាន​អាមេរិក​នៅ​ពីក្រោយ​ទើប​តៃវ៉ាន់​ហ៊ាន​បំពង​សំឡេង​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត​ប្រឆាំង​ចិន ទាំង​ចិន​មិនបាន​រំលោភ​លើ​សិទ្ធិ​តៃវ៉ាន់ ហើយ​ទាំង​តៃវ៉ាន់​ជា​ដែនដី​របស់​ចិន​សោះ​។ មន្ដ្រី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​បាន​គូសបញ្ជាក់​ចំៗ​ថា ទស្សនកិច្ច​មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់​អាមេរិក​ទៅកាន់​កោះ​តៃវ៉ាន់​ក្នុងពេល​ថ្មីៗ គឺជា​ការ​បង្កហេតុ​នយោបាយ បង្ហាញ​ចេតនា​គាំទ្រ​តៃវ៉ាន់​ប្រឆាំង​ចិន ហេតុនេះ​ចិន​នឹង​សងសឹក​តាមរយៈ​វិធានការ​ដែល​ស័ក្ដិសម​បំផុត​។ គោលបំណង​ណាមួយ​ក៏ដោយ​ចង់​គាំទ្រ​ដល់​ឯករាជ្យ​របស់​តៃវ៉ាន់ ចុងបញ្ចប់​នឹងត្រូវ​បរាជ័យ​។ 

​បច្ចុប្បន្ន​កោះ​តៃវ៉ាន់​គឺជា​ចំណុចក្ដៅ​មួយ​រវាង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​និង​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ហើយ​សម្រាប់​អាមេរិក​ស្ថិតក្រោម​ការដឹកនាំ​រប​ស់លោក​ដូណាល់ ត្រាំ តៃវ៉ាន់​ក៏​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយ​ក្រៅពី​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម បញ្ហា​សន្ដិសុខ​ជាតិ និង​វិបត្ដិ​នៃ​ជំងឺ​រាតត្បាត​កូវី​ដ​-១៩ ដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​កំពុង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​។​

​ខណៈ​អាមេរិក​ជា​ខ្នងបង្អែក​ដ៏​រឹងមាំ​របស់​តៃវ៉ាន់ តើ​ចិន​ភ័យខ្លាច​ឬ​បានជា​ប្រតិកម្ម​ជា​ហូរហែ​ដាក់​អាមេរិក​? ឬក៏​ចិន​ចង់បង្ហាញ​ទៅវិញ​ថា​ខ្លួនឯង​ខ្លាំង​អាច​គ្រប់គ្រង​តៃវ៉ាន់​បាន​? ជាក់ស្ដែង​ណាស់​ចិន​ពិតជា​មិន​ចង់ឲ្យ​តៃវ៉ាន់​ក្លាយជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​ឡើយ​។ ដូច​ហេតុផល​ដែល​ចិន​អះអាង​ស្ទើរតែ​សឹក​មាត់​ហើយ​ថា តៃវ៉ាន់​គឺជា​ដែនដី​របស់​ចិន បច្ចុប្បន្ន​ចិន​រង់ចាំតែ​ការបង្រួបបង្រួម​ប៉ុណ្ណោះ​។ លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន​ស៊ី ជីន​ពីង​ធ្លាប់​ប្រកាសថា លោក​អា​ចឲ្យតៃវ៉ាន់​អនុវត្ដ​គោលការ​ណ៍ប្រទេស​មួយ​ប្រព័ន្ធ​ពីរ ប្រសិន​តៃវ៉ាន់​យល់ព្រម​បង្រួបបង្រួម​។ ដូច្នេះ​បើ​និយាយ​ពី​រឿង​ភ័យខ្លាច គឺ​ចិន​ខ្លាច​តៃវ៉ាន់​មិន​ព្រម​ងាក​មក​បង្រួបបង្រួម​ដោយ​សន្ដិភាព​ប៉ុណ្ណោះ តែបើ​ថាឲ្យ​ចិន​ខ្លាច​អាមេរិកឬ​ខ្លាច​កម្លាំងយោធា​តៃវ៉ាន់​មិន​ទំនងជា​ចិន​ត្រូវ​ព្រឺ​សម្បុរ​ឡើយ​។ 

​បើ​និយាយថា​ចិន​ចង់បង្ហាញ​សាច់ដុំ​ឬ​បង្អួត​អំណាច​វិញ ក៏​ចាត់ទុកបាន​ថា​ចេតនា​ចិន​ចង់​ធ្វើ​ដូច្នេះ​មែន​។ ចិន​ធ្លាប់​ប្រកាស​ក្នុងករណី​ចាំបាច់​ដែលជា​ជម្រើស​ចុងក្រោយ ចិន​ក៏​អាច​ប្រើ​កម្លាំង​ទ័ព​សង្គ្រប់​យក​តៃវ៉ាន់​ត្រឡប់មក​គ្រប់គ្រង​ទាំងស្រុង​វិញ​ដែរ​។ សម្ដី​នេះ​សបញ្ជាក់​យ៉ាងច្បាស់​ទៅហើយ ចិន​ចង់​អួតថា​ខ្លួន​មាន​សមត្ថភាព មាន​កងទ័ព និង​មានអំណាច​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការទប់ស្កាត់​មិនឲ្យ​តៃ​វ៉ាន់រើ​បម្រាស់ឬ​ផ្ដាច់ខ្លួន​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​។ សូមបញ្ជាក់​បន្ដិច​ពី​កម្លាំង​ទ័ព​ចិន ចិន​ជាប់​លំដាប់ថ្នាក់​លេខ​មួយ​ក្នុង​ពិភពលោក មាន​កងទ័ព​ជាង​២​លាន​នាក់ ខណៈ​អាមេរិក​នៅ​លេខ​បី​មាន​ត្រឹម​ជាង​១​លាន​នាក់ ហើយ​តៃវ៉ាន់​វិញ​មាន​កងទ័ព​ត្រឹមតែ​ជិត​៣០​ម៉ឺន​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​។  យ៉ាងណាក៏ដោយ​ស្ថានការណ៍​សព្វថ្ងៃ មិន​អាចទៅរួច​ទេ​ដែលថា​នឹង​ផ្ទុះឡើង​សង្គ្រាម​ប្រដាប់អាវុធ​។​

​សរុបមក សម្រាប់​គោលការណ៍​របស់​ចិន​គឺ​ចង់​បង្រួបបង្រួម​ដែនដី​ចិន​តែមួយ មិន​ចង់ឲ្យ​មានការ​បែកខ្ញែ​ក​គ្នាឯង​នោះទេ​។ ចង់​ក្លាយជា​ប្រទេស​មហាអំណាច ត្រូវតែមាន​ការបង្រួបបង្រួម​ផ្ទៃក្នុង​ជាមុនសិន​។ ករណី​នៅមាន​វិវាទ​ផ្ទៃក្នុង​ចិន​នៅតែ​ពិបាក​ប្រណាំងប្រជែង​ជាមួយ​អាមេរិក ទោះបីជា​មាន​ការព្យាករណ៍​ខ្លះៗ​ពី​អ្នកជំនាញ​ថា នៅ​ថ្ងៃ​ខាងមុខ​ចិន​អាច​ក្លាយជា​មហាអំណាច​ក្នុង​ពិភពលោក​ក៏ដោយ​។ 

​ដូច​បាន​ឃើញស្រាប់​ចិន​នៅមាន​ជម្លោះ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នៅ​ទីក្រុង​ហុងកុង ក្រោយពី​ប្រកាស​ឲ្យប្រើ​ប្រា​ស់ច្បាប់​សន្ដិសុខ​ថ្មី​។ តែ​យ៉ាងណាមិញ​ដ្បិត​ពលរដ្ឋ​គាំទ្រ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ហុងកុង​មិន​ពេញចិត្ដ ហើយ​បណ្ដា​ប្រទេស​មួយចំនួន​ថ្កោលទោស​ចិន​ជុំវិញ​ការអនុម័ត​ច្បាប់​សន្ដិសុខ​ទាំង​ចម្រូងចម្រាស ច្បាប់​នេះ​ពិត​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ក្នុង​ការទប់ស្កាត់​ចលនា​ប្រឆាំង​បះបោរ​បង្ក​ជា​ហិង្សា​នានា​។ វិបត្ដិ​ធំ​មួយទៀត​នោះ​គឺ​ជាមួយ​កោះ​តៃវ៉ាន់​នេះឯង ដែល​ចិន​ចង់​បង្រួបបង្រួម​តែ​តៃវ៉ាន់​មិន​បើកភ្លើង​ខៀវ ហេតុនេះ​ទើប​ចិន​ប្រើ​គ្រប់​មធ្យោបាយ ដើម្បីឲ្យ​តៃវ៉ាន់​ស្ថិតក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​ចិន​ទាំងស្រុង មិន​ចង់ឲ្យ​នរណា​ម្នាក់មក​ពាក់ព័ន្ធ​ឡើយ​ពិសេស​គឺ​សហរដ្ឋអាមេរិក​៕(​ដោយ​៖​ពេញ ផេង​)

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត