របាំ​រាំវង់​មាន​អាយុកាល​ជាច្រើន​សតវត្ស​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​

04-09-2020 3:57 pm 235

+.​ប្រវត្តិ​របាំ​រាំវង់ 

​យោង​តាម​សៀវភៅ​ទស្សនីយភាព​ខ្មែរ​បោះពុម្ព​ដោយ​គណៈកម្មការ​ស្រាវជ្រាវ​សិល្បៈ​វប្បធម៌ របស់​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រសិល្បៈ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៣ បានឲ្យដឹងថា ដើមកំណើត​នៃ​សិល្បៈ​របាំ​រាំវង់ មាន​អាយុកាល​ជាច្រើន​សតវត្ស​ណាស់​មកហើយ ក្នុង​ទឹកដី​នៃ​មាតុភូមិ​កម្ពុជា​នេះ ដោយហេតុ​ថា តាំងពី យូរលង់​មកហើយ ទាំង​ជនជាតិខ្មែរ និង​ជនជាតិ​ឯទៀត ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​អម្បូរ​ជាមួយគ្នា​ដូចជា​៖ ព្នង គ្រឹង ទំ​ពួន ព្រៅ ជាដើម មានការ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​រាំវង់ ឬ​ជា​រង្វង់​មូល​នេះ​ជាច្រើន ។​

​បើ​យើង​និយាយ​ពី​បងប្អូន​ជនជាតិ​ខ្មែរលើ ភូមិភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស ឬ​តំបន់​ព្រៃភ្នំ នៃ​ភូមិភាគ​ដទៃទៀត និយម​រាំ​លេង​កម្សាន្ត​នៅ​ជុំវិញ​ភ្នក់ភ្លើង​នាពេល​រាត្រី​។​ទម្លាប់​រាំវង់​ជុំវិញ​ភ្នក់ភ្លើង​នេះ មាន​អាយុ​ជា​ច្រើន​ពាន់​ឆ្នាំ​មកហើយ ហើយ​ក៏​នៅតែ​មាន​សេសសល់​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​ដែរ​។​

នៅក្នុង​ក្នុង​ពិធី​លៀង​អារ​ក្ខ ឬ​ឡើងអ្នកតា ជនជាតិ​ខ្មែរ​តែងតែ​នាំគ្នា​សង់រោង​តូច​មួយ ដោយ​ធ្វើ​រាជ​វ័ត ព័ទ្ធជុំវិញ ហើយ​រូប​មេមត់ ឬ​ហៅ​ថា អ្នក​ចូល​រូប តែងតែ​រាំ​ជា​រង្វង់​មូល​ជុំវិញ​រោង​នោះ ក្នុង​ពេល​ប្រារព្ធ​ពិធី​លៀង​អារ​ក្ខ​។​

​ចំណែក​ឯ​ពិធី​កាប់​ក្របី​ថ្វាយ​អ្នកតា​របស់​បងប្អូន​ជនជាតិ​ព្នង គ្រឹង ទំ​ពូន ដែល​មាន​អាយុកាល​ច្រើន​ពាន់​ឆ្នាំ​មកហើយ គេ​ឃើញ​មាន​រូបចម្លាក់​នៅលើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​បាយ័ន ដែល​កសាង​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ (១១៨១-១២១៨) ក៏​មាន​ទម្លាប់​រាំ​ជា​វង់ ឬ​ជា​រង្វង់​មូល​ដែរ​។​

​ជាងនេះទៅទៀត បងប្អូន​ជនជាតិ ព្រៅ ព្នង គ្រឹង ទំ​ពូន នៅ​ប្រកាន់ខ្ជាប់​ទំនៀម «​រាំវង់​ភូមិ​ថ្មី​» ដែល​ភាសា​ជន​ជាតិនិយម​ហៅថា «​រាំវង់​ស្រុក ហាន់​ទើម​»​។​«​របាំ​រាំវង់​ភូមិ​ថ្មី​» គេ​មាន​ទម្លាប់​ធ្វើ​នៅក្នុង​ពេល​ប្តូរ​ភូមិ​ពី​ភូមិ​ចាស់​ទៅ​រស់នៅ​ភូមិ​ថ្មី​។​គេ​នាំគ្នា​ប្រារព្ធ​ពិធី​សម្តែង​របាំ​រាំវង់​ភូមិ​ថ្មី ពេល​ចូល​ដល់​ទឹក​ដី​ភូមិ​ថ្មី​ដំបូង ដោយ​អ្នក​ភូមិ​ស្រី ប្រុស នាំគ្នា​រាំ​ជា​គូរៗ​តៗ​គ្នា​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ដោយ​គេ​ជឿថា នឹង​នាំឱ្យ​គេ គ្រប់ៗ​គ្នា​បាន​សេចក្តីសុខ​ចម្រើន ។​

​តាម​ការលើកឡើង​ខាងលើនេះ បញ្ជាក់​ថា​របាំ​រាំវង់ គឺជា​របាំ​ដែល​ជាប់​នឹង​ពិធី​ប្រពៃណី​របស់​ដូនតា​ខ្មែរ តែ​លុះ​ចំណេរ​ក្រោយមក ទើប​ក្លាយជា​របាំ​ប្រជាប្រិយ ដែល​មាន​ការ​និយម​ចូលចិត្ត​ពី​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ក្នុង​សង្គម​ជាតិ​កម្ពុជា​ទាំងមូល​។​ក្រោយមក​ក្នុង​ពេល​ដែល​ប្រទេស​ជិតខាង​មាន សៀម និង​ឡាវ បានចាប់កំណើត​ឡើង របាំ​រាំវង់​នេះ ក៏ដូចជា​ទម្រង់​សិល្បៈ​ឯ​ទៀត​ដែរ បាន​ហូរ​ចុះ​ហូរ​ឡើង ឬក៏​ជះឥទ្ធិពល​ឆ្លង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​រវាង​ខ្មែរ​និង​ឡាវ ខ្មែរ​និង​សៀម ពិសេស​គ្រប់​តំបន់​ជាយដែន និង​តំបន់​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ខ្មែរ​-​ឡាវ ឬ​ខ្មែរ​-​សៀម​រស់​នៅ​លាយឡំ​គ្នា​ច្រើន​នោះ​។​

​យោង​តាម​ឯកសារ​ខ្លះទៀត ដែល​នៅ​សេសសល់ និង​តាម​ព័ត៌មាន​ដែល​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ ទទួលបាន​ពី​ចាស់ទុំ​ជាច្រើន​បានបញ្ជាក់​ថា​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​របាំ​ប្រជាប្រិយ​រាំវង់ រាំ​ក្បាច់ បាន​រីកចម្រើន​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​សតវត្ស​ទី​២០ ។​ពិសេស​នៅ​ពេល​ដែល​ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ​កើតមាន​នៅ​គ្រប់​តំបន់​ក្នុងប្រទេស និង​ជីវពល​នារីក្លាហាន​ក្រោក​ឡើង​បណ្តេញ​អាណានិគម​បារាំង ដើម្បី​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​ជូន​ជាតិ​មាតុភូមិ​នោះមក ដែល​គេ​អាច​ឃើញ​មាន​នៅ​សល់​បទ​ចម្រៀង​រាំវង់​មួយចំនួន​ដែល​អាច​ជា​តឹកតាង ឬ​ជា​អនុស្សាវរីយ៍​នៃ​សម័យកាល​នោះ​ផង​។​នៅក្នុង​ពេល​នោះ​ដែរ ដែល​ឥទ្ធិពល​នៃ​ពាក្យ​បរទេស​ដូចជា​ពាក្យ​ថា រាំ «​ឡាំ​ថូន​» ឬ​ឡក «​ឡាំ​ថូន​» ដែល​ពាក្យ​«​ថូន​មានន័យថា​ស្គរ​» ត្រូវ​ខ្មែរ​យកមកប្រើ ព្រោះ​ពេលនោះ​កងទ័ព​ខ្មែរឥស្សរៈ​ដែល​បោះទីតាំង​ក្នុង​ព្រៃ​ជ្រៅៗ តំបន់​ភ្នំ​ដងរែក តំបន់​ជ្រាវ​ឱ​រ៉ា​ល់ ភ្នំក្រវាញ តំបន់​ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស (​ដែល​អាច​ចងសម្ព័ន្ធ​ជាមួយ​ឥស្សរៈ​ឡាវ​) ឬ​តំបន់​មាត់សមុទ្រ​ក្តី ច្រើន​នាំគ្នា​លេង​រាំវង់ ដោយ​ប្រើ​ស្គរ​ដៃ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ និង​ចម្រៀង​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការកម្សាន្ត​ទៅតាម​កាលៈទេសៈ​នៃ​ការតស៊ូ និង​ការរស់នៅ​ដោយ​យក​ព្រៃ​ជ្រៅ​ជា​មូល ដ្ឋាន​បង្អែក​។​

​មួយវិញទៀត តាំងពី​ពេល​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា ទទួលបាន​ឯករាជ្យ ពី​ពួក​អាណានិគម​បារាំង​នា​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៥៣​មក​របាំ​ប្រជាប្រិយ​រាំវង់ រាំ​ក្បាច់ ក៏​បាន​រីកចម្រើន​យ៉ាងខ្លាំង ពោល​គឺ​នៅ​កន្លែង​ខ្លះ គេ​រាំ​ជាមួយ​ស្គរ​ដៃ ពេល​ខ្លះ​គេ​រាំ​ជាមួយ​វង់​ភ្លេងខ្មែរ ដែល​មាន​ឧបករណ៍ ស្គរ ទ្រ រនា​ត និង​ឧបករណ៍​ច្រើន ផ្សេងៗ​ទៀត រហូត​ដល់​វង់​តន្ត្រីសម័យ​យ៉ាង​ទំនើប ដែល​យើង​ឃើញ​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃនេះ​។​

+.​អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ​រាំវង់​

​ពាក្យ​ថា «​រាំវង់​» គឺជា​លក្ខណៈ​ពិសេស​សម្រាប់​សម្គាល់​រូបភាព​នៃ​របាំ​នេះ ពោល​គឺ​ពេល​រាំ​គេ​នាំគ្នា​រាំ​បន្ត​គ្នា​ជា​រង្វង់​មូល ហើយ​ជា​របាំ​សម្រាប់​រាំ​លេង​កម្សាន្ត ឬក៏​រាំ​ដើម្បី​បំបាត់​ការនឿយហត់ ក្រោយ​ពី​ការបំពេញ​ពលកម្ម​នានា​រួច​។​

+.​ចង្វាក់រាំ​និង​របៀប​នៃ​ការ​រាំវង់​

​ដោយសារ​តែ​របាំ​ប្រជាប្រិយ​ខ្មែរ​រាំវង់ រាំ​ក្បាច់ មាន​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ចាំ ចេះ ទាំង​ក្បាច់ក្បូរ ប្រើ​ដៃ ជើង ក ចង្កេះ ទើប​ប្រជាជន​ខ្មែរ​តាំងពី​ព្រះរាជា នាម៉ឺន​សព្វ​មុខមន្ត្រី រហូត​ដល់​ប្រជារាស្ត្រ ទាំង​ក្មេង ចាស់ ប្រុស​ស្រី​ចេះ​រាំ​របាំ​នេះ​គ្រប់ៗ​គ្នា​។​

​ចំណែក​ចង្វាក់រាំ​វិញ គឺ​មិនយឺត​ពេក មិន​ញាប់​ពេក​ក្នុង​ពេល​រាំ​ទាំងស្រី​ទាំងប្រុស ត្រូវ​បោះ​ជំហាន​ឆ្វេង​ស្តាំ​ទៅមុខ ដោយ​ស្រី​រាំ​នៅ​ខាង​មុខ ប្រុស​រាំ​ពីក្រោយ​បន្ត​គ្នា ឬ​ពេល​ខ្លះ​រាំ​កៀង​គ្នា ឬ​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្តូរ​គូ​ក៏មាន ។​ឯ​ដៃ​ត្រូវ «​ជីប​» ពីក្រោម ហើយ​លើក​ចំ​ពីមុខ​ទៅ «​លា​» ខាងលើ បញ្ច្រាស​គ្នា ឆ្វេង​ម្តង ស្តាំ​ម្តង ហើយ​លៃ​ដៃ និង​ជើង​នោះ​ក៏​ឱ្យ​បញ្ច្រាស់​គ្នា​ផង​ដែរ គឺ​បើ​ឈាន​ជើង​ស្តាំ​ទៅមុខ ត្រូវ​លើក​ដៃ​ឆ្វេង ហើយ​បើ​ឈាន​ជើង​ឆ្វេង​ទៅមុខ​វិញ ត្រូវ​លើកដៃ​ស្តាំ ។​ល​។ ជួនកាល​គេ​រាំ​ធ្វើដំណើរ​ទៅមុខ​បី​ជំហាន រួច​គោះ​ជើង​មក​ខាងក្រោយ​មួយ​ក៏មាន ហើយ​ចេះតែ​បន្ត​យ៉ាង​នេះ​ជា​រង្វង់​មូល​រហូត​ទៅ​។​

​រីឯ​ចង្វាក់ភ្លេង​វិញ ជាទូទៅ​ពេល​ចាប់ផ្តើម​ច្រើនតែ​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ចង្វាក់​នឹង ឬ​ស្មើ​ធម្មតា លុះ​ជិត​ចប់​បទ នី​មួយៗ ក្រុម​តន្ត្រី​ច្រើន​តែ​ប្រគំ​រន្ថើន​ឡើងៗ «​ញាប់​ឡើងៗ​» រហូតដល់​ចប់ ។​

+.​ទីតាំង​សម្រាប់​រាំ​

​ចំពោះ​ទីតាំង​គឺ​ងាយស្រួល​បំផុត គ្រាន់តែ​មាន​ទីលាន​ស្អាត និង​តុ​ដាក់​ផ្កា​មួយ​ថូ ឬ​មួយ​ផើង​ដែល​គេ​ចាត់ទុក​ជា​ស្នូល​កណ្តាល​ប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្តែ​សម័យថ្មី​នេះ​ឃើញ​គេ​មាន​តុបតែង​លំអ​ភ្លើង ឬ​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​ទៅ​តាម​ភាព​សម្បូរ​បែប​របស់​កន្លែង​នីមួយៗ​ទៀតផង​៕(​ដោយ​៖​ថា ចាន់​ធី​)

+.​ឯកសា​រយោង​

-​សៀវភៅ​ទស្សនីយភាព​ខ្មែរ​

 ពាក្យគន្លឹះ  របាំរាំវង់

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត