មួយ​សប្ដាហ៍​​ក្រោយ​ផ្ទុះ​​ឃ្លាំង​​ផ្ទុក​សារ​ធាតុគីមី លី​បង់​ទៅជា​​យ៉ាងណា​ហើយ​?

11-08-2020 3:55 pm 786

​ហេតុការណ៍​ផ្ទុះ​ឃ្លាំង​ផ្ទុក​សារធាតុ​គីមី​ដ៏​គួរឲ្យ​រន្ធត់​នៅក្នុង​ប្រទេស​លីបង់ ហាក់​កំពុង​ដិតដាម​ជាប់​អារម្មណ៍​របស់​ប្រជាជន​នៅឡើយ ខណៈ​មនុស្ស​ស្លាប់ បាត់​ខ្លួន និង​របួស​រាប់ពាន់នាក់​។ ការផ្ទុះ​នេះ​ពិតជា​បង្ក​ផលប៉ះពាល់​យ៉ាង​មហាសាល ដោយ​បណ្ដាលឲ្យ​មនុស្ស​រាប់ម៉ឺ​ន​នាក់​គ្មាន​ផ្ទះសម្បែង​រស់នៅ​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត​ប្រជាជន​ក៏​ផ្ទុះ​កំហឹង ហើយ​ចេញ​តវ៉ា​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​រហូត​ក្លាយជា​អំពើហិង្សា​។ ចំណែក​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​លី​បង់​ក៏​ប្រកាស​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ទៀត​។ តើ​ហេតុការណ៍​ដែល​បាន​កើតឡើង​១​សប្ដាហ៍​មកនេះ ធ្វើឲ្យ​លីបង់​ស្ថិតក្នុង​សភាព​បែបណា​ឲ្យ​ពិតប្រាកដ​?

​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​សប្ដាហ៍​មុន​លី​បង់​មាន​ហេតុការណ៍​ដ៏​គួរឲ្យ​រន្ធត់​មួយ​កើតឡើង គឺ​ការផ្ទុះ​ឆេះ​ឃ្លាំង​ស្ដុក​ទុក​សារធាតុ​គីមី​រាប់​តោន ក្នុងនោះ​មាន​សារធាតុ​អា​ម៉ូ​ញ៉ូម​នីត្រាត​ប្រើ​សម្រាប់​ផលិត​គ្រឿងផ្ទុះ រួម​នឹង​សារធាតុ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ស្ដុក​ទុក​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៣​។  ការផ្ទុះ​បាន​ផ្ដាច់ជីវិត​មនុស្ស​ជាង​២០០​នាក់ បាត់​ខ្លួន​ជាង​១០០​នាក់ និង​របួស​ជាង​៦​ពាន់​នាក់ នេះ​បើតាម​ការបញ្ជាក់​ពី​អភិបាលក្រុងបេ​រូតលោក​ម៉ា​វ៉ាន់ អាប់​បូដ​(Marwan Abboud)​។ ការខូចខាត​ផ្សេងទៀត​គឺ​ទៅលើ​អគារ ផ្ទះសម្បែង​ប្រជាជន​នៅក្បែរៗ​នោះ ធ្វើឲ្យ​ប្រជាជនជាង​២០​ម៉ឺន​នាក់​គ្មាន​ផ្ទះ​ស្នាក់នៅ ឬក៏​រស់នៅ​ក្នុងផ្ទះ​ដែល​បាក់បែក​គ្មាន​ទ្វារ​គ្មាន​បង្អួច​។ ចំពោះ​ការខូចខាត​វិញ​អាជ្ញាធរ​ប៉ាន់ប្រមាណ​សរុប​ជា​ប្រាក់​ប្រហែលជា​ង​៣​ពាន់​លាន​ដុល្លារ និង​បានធ្វើឲ្យ​ខាតបង់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រមាណ​១៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។ ករណីនេះ​ធ្វើឲ្យ​លីបង់​ប្រឈម​វិបត្ដិ​សេដ្ឋកិច្ច​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈ​សេដ្ឋកិច្ច​ដាំ​ក្បាល​ចុះ​តាំងពី​មុន​ការផ្ទុះ​ឃ្លាំង ដែលមាន​ប្រជាជន​រាប់សិប​គ្រួសារ​ធ្លាក់​ក្នុង​ភាពក្រីក្រ​គ្មាន​អាហារ​ហូប​ចុង​គ្រប់គ្រាន់​។​

​សូមបញ្ជាក់​បន្ដិច​ពី​សារធាតុ​អា​ម៉ូ​ញ៉ូម​នីត្រា​ប្រមាណ​២,៧៥០​តោន គឺមាន​លក្ខណៈ​ស្មុគស្មាញ​ណាស់​។ ដំបូង​ឡើយ​កប៉ាល់​ដោត​ទង់ជាតិ​ប្រទេស​ម៉ុល​ដាវី បាន​ដឹក​អា​ម៉ូ​ញ៉ូម​នីត្រាត​នេះចូល​កំពង់ផែ​បេរូត​ប្រទេស​លីបង់ បន្ទាប់ពី​មាន​បញ្ហា​បច្ចេកទេស​ក្នុងពេល​ធ្វើដំណើរ​ផ្លូវ​ឆ្ងាយ​ពី​ប្រទេស​ហ្ស៊​ក​ហ្ស៊ី​ទៅមូ​ហ្សាំ​ប៉ិ​កនា​ឆ្នាំ​២០១៣​។ ចូលដល់​កំពង់ផែ​កប៉ាល់​មានឈ្មោះ​ថា​រ៉ូ​សួស​(Rhosus)​ត្រូវបាន​គេ​ធ្វើ​អធិការកិច្ច រួច​ត្រូវ​ហាមឃាត់​មិនឲ្យ​ចាកចេញ​ពី​កំពង់ផែ​ឡើយ​។ ម្ចាស់​កប៉ាល់​ឃើញបែបនេះ​ក៏​បោះបង់​កប៉ាល់​ចោល​មិន​នៅ​ដោះស្រាយ​ទេ បន្សល់ទុក​ក៏​ប៉ាល់​ឲ្យ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ផ្លូវច្បាប់​ជាច្រើន​។ ចំណែក​ទំនិញ​នៅក្នុង​កប៉ាល់​ត្រូវបាន​រក្សាទុក​នៅក្នុង​ឃ្លាំង​មួយ​នៅ​កំពង់ផែ​ក្រុង​បេរូត​ចាប់តាំងពី​ពេល​នោះមក​។​

​និយាយ​ពី​ប្រជាជន​នៅក្នុង​ទីក្រុង​បេរូត​នៅពេល​ទទួលព័ត៌មាន​ថា ការផ្ទុះ​ឃ្លាំង​បណ្ដាលមកពី​សារធាតុ​អា​ម៉ូ​ញ៉ូម​នីត្រាត ពួកគេ​ផ្ទុះ​កំហឹង​កាន់តែខ្លាំង​ហើយ​បាន​ប្រមូលផ្ដុំ​តវ៉ា​តាម​ដងផ្លូវ​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​។ ពួកគេ​ចោទថា​រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ ធ្វេសប្រហែស មាន​អំពើពុករលួយ​ក្នុង​ការគ្រប់គ្រង​សារ​ធាតុគីមី​ដែល​អាច​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​គ្រប់ពេល​។ ការតវ៉ា​ចាប់​ផ្ដើមឡើង​ប្រមាណ​តែ​ពីរ​ថ្ងៃក្រោយ​ការផ្ទុះ មាន​សេចក្ដីរាយការណ៍​ថា​ឈានដល់​ហិង្សា​រវាង​បាតុករ​និង​ប៉ូលិស បណ្ដាលឲ្យ​ប៉ូលិ​សម្នាក់​ស្លាប់​និង​មនុស្ស​របួស​ជាច្រើន​រយ​នាក់​។ ខណៈ​ក្រុមបាតុករ​គប់​ដុំថ្ម​ដាក់​ប៉ូលិស ប៉ូលិស​បាន​ប្រើ​ឧស្ម័ន​បង្ហូរទឹកភ្នែក និង​ប្រើ​កាំភ្លើង​គ្រាប់​ជ័រ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ពួកគេ​ផងដែរ​។ ប្រជាជន​នាំគ្នា​ស្រែក​ទាមទារ​ឲ្យមាន​ការស៊ើបអង្កេត​ជា​អន្ដរជាតិ ដើម្បី​ស្វែងរក​យុត្ដិធម៌​ដល់​ជនរងគ្រោះ​ក៏ដូចជា​អ្នក​ដែល​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត​ទាំងអស់​។​

​ការតវ៉ា​ប្រឆាំង​កើតឡើង​កាន់តែខ្លាំង​ក្រៅពី​ថ្កោលទោស​រដ្ឋាភិបាល ពួកគេ​បានទាមទារ​ឲ្យ​អ្នកនយោបាយ​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ថែមទៀត​។ នៅ​ទីបំផុត​លោក​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​ហាសាន ឌី​អែប​(Hassan Diab) បានប្រកាស​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​និង​ប្រកាសថា​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ទាំងមូល​ក៏​ឈប់​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទៀត​ដែរ ទុកឲ្យ​រដ្ឋាភិបាលថ្មី​ចូលមក​ធ្វើការ​ជំនួស​វិញ​។ តាមពិត​ដំបូង​ឡើយ​លោក​ឌី​អែប​អំពាវនាវ​ឲ្យមាន​ការបោះឆ្នោត​មុនកំណត់ ប៉ុន្ដែ​ចន្លោះពេល​ការតវ៉ា​រីក​រាលដាល​កាន់តែខ្លាំង ស​បញ្ជាក់ថា​រដ្ឋាភិបាល​នឹងត្រូវ​ចាត់វិធានការ​បន្ទាន់​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​កំហឹង​មហាជន ទីបំផុត​លោក​សម្រេច​ប្រកាស​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​តែម្ដង​។​

​ថ្លែង​ទៅកាន់​ប្រជាជាតិ​តាម​ប៉ុស្ដិ៍​ទូរទស្សន៍​កាលពី​ល្ងាច​ថ្ងៃទី​១០​សីហា លោក​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​ហាសាន ឌី​អែប​បាន​និយាយថា លោក​នៅ​ជាមួយ​ការអំពាវនាវ​របស់​ប្រជាជន​ឲ្យមាន​ការទ​ទួលខុសត្រូវចំ​ពោះ​ហេតុការណ៍​នេះ​។ ការ​បំផ្ទុះ​គឺជា​លទ្ធផល​នៃ​អំពើពុករលួយ​ដែល​កំពុង​រាលដាល​។ លោក​គិតថា​លោក​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ពុករលួយ​បាន ប៉ុន្ដែ​រឿង​កើតឡើង​នៅពេលនេះ​ធំ​ជាង​រដ្ឋ​និង​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋ ដូច្នេះ​លោក​សូម​ប្រកាស​ពី​ការចុះ​ចេញ​របស់លោក​និង​រដ្ឋាភិបាល​របស់លោក​។​

​លោក​បន្ថែមថា មន្ដ្រី​រដ្ឋាភិបាល​ជាច្រើនរូប​បាន​ចុះ​ចេញពី​តំណែង ដោយសារ​ពួកគេ​ខ្វល់ខ្វាយ​ពី​ប្រទេសជាតិ ប៉ុន្ដែ​លោក​ចោទប្រកាន់​ទៅ​គូប្រជែង​នយោបាយ ពី​ការ​ឆ្លៀតឱកាស​ពេល​មាន​វិបត្ដិ​ស្វែងរក​ពិន្ទុ​នយោបាយ និង​បំផ្លាញ​អ្វីដែល​នៅ​សេសសល់​របស់​រដ្ឋ​។ លោក​ឌី​អែប​បានដាក់​លិខិត​លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​ទៅ​លោក​ប្រធានាធិបតី​មី​សែ​ល អោន​(Michel Aoun) ប្រហែល​មួយ​ម៉ោង​ក្រោយ​ការ​ថ្លែង​ទៅកាន់​ប្រជាជាតិ​។ លោក​ប្រធានាធិបតី​ក៏បាន​ទទួលយក​សំណើសុំ​ចុះ​ចេញពី​តំណែង ប៉ុន្ដែ​ស្នើសុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​បន្ដការងារ​បណ្ដោះអាសន្ន​រហូតដល់​បង្កើតបាន​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​។ នៅមុន​លោក​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​ប្រកាស​ចុះ​ចេញពី​តំណែង ក៏មាន​រដ្ឋមន្ដ្រី​និង​សមាជិកសភា​ជាច្រើនរូប​ហើយ​បាន​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​។​

​រហូត​មកដល់ពេលនេះ​នៅ​ពុំទាន់​មាន​ការបញ្ជាក់​ពី​មូលហេតុ​បណ្ដាលឲ្យ​ផ្ទុះ​ឆេះ​ឃ្លាំង​នៅឡើយ​ទេ ហើយ​លី​បង់​ក៏​កំពុងបើក​ការស៊ើបអង្កេត​ឲ្យមាន​តម្លាភាព​បំផុត ប៉ុន្ដែ​បដិសេធ​ការស៊ើបអង្កេត​ជា​អន្ដរជាតិ​។ មនុស្ស​ចំនួន​១៦​នាក់​ត្រូវបាន​ចាប់ខ្លួន​នៅក្នុង​ការស៊ើបអង្កេត បើតាម​ប្រភពពី​តុលាការ អ្នកគ្រប់គ្រង​ទូទៅ​កំពង់ផែ​ក៏​ស្ថិតក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ត្រូវបាន​ឃុំខ្លួន​ដែរ​។ យ៉ាងណាមិញ​ពុំមាន​ការបញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ជន​ត្រូវ​ចាប់ខ្លួន​ទាំង​នោះទេ ខណៈ​ការស៊ើបអង្កេត​កំពុង​បន្ដ​ដើម្បី​វែក​រក​មូលហេតុ​ពិតប្រាកដ​។ បើតាម​ប្រធាន​កំពង់ផែ​និង​ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​គយ​ឲ្យដឹងថា ពួកគេ​បានដាក់​លិខិត​ទៅ​តុលាការ​ជា​ច្រើនលើកច្រើនសារ ដោយ​ស្នើសុំ​នាំចេញ​សារ​ធាតុគីមី​ទាំងនេះ​ដើម្បី​ធានា​នូវ​សុវត្ថិភាព​កំពង់ផែ​។ 

​ចំណែក​មន្ដ្រី​សន្ដិសុខ​លី​បង់​វិញ​ក៏បាន​ចេញ​ការព្រមាន​ទៅកាន់​នាយករដ្ឋមន្ដ្រី​និង​ប្រធានាធិបតី​កាលពី​ខែ​មុន​ដែរថា សារធាតុ​អា​ម៉ូ​ញ៉ូម​នីត្រាត​ប្រមាណ​២,៧៥០​តោន​ទុក​នៅក្នុង​ឃ្លាំង បង្ក​ហានិភ័យ​សន្ដិសុខ​ខ្លាំងណាស់ ហើយ​អាច​បំផ្លាញ​ដល់​ទីក្រុង​ទាំងមូល​ប្រសិនបើ​វា​ផ្ទុះ​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត​ក៏មាន​គ្រោះថ្នាក់​ខ្លាំង​ដែរ ប្រសិនបើ​សារធាតុ​អា​ម៉ូ​ញ៉ូម​នីត្រា​តត្រូវ​គេលួច​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​សកម្មភាព​ភេរវកម្ម​។ ប៉ុន្ដែ​ទោះបីជា​មាន​ការព្រមាន​យ៉ាងនេះ​ក្ដី រដ្ឋាភិបាល​ពុំបាន​ឆ្លើយតប​ភ្លាមៗ​ថា​នឹង​ចាត់វិធានការ​បែបណា​ដោះស្រាយ​ទេ ហើយ​តែ​ពីរ​សប្ដាហ៍​ប៉ុណ្ណោះ​បន្ទាប់ពី​ការព្រមាន ការ​បំផ្ទុះ​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់​បំផុត​នេះ​ក៏​កើតឡើង​មែន​។​

​ចាប់អារម្មណ៍​ពី​អន្ដរជាតិ​វិញ ស្របពេល​លី​បង់​កំពុង​រងគ្រោះ​ធ្ងន់ធ្ងរ អន្ដរជាតិ​ក៏​បាននិងកំពុង​គៀរគរ​គ្នា​ផ្ដល់​ការគាំទ្រ​ទាំង​ការលើក​ទឹកចិត្ដ​និង​ជួយ​ជា​ថវិកា​។ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​សន្យា​នឹង​ផ្ដល់ជំនួយ​ជា​ទឹកប្រាក់​ជិត​៣០០​លាន​ដុល្លារ​ដល់​លី​បង់​។ រីឯ​ធនាគារពិភពលោក​បាន​បញ្ជាក់​កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​ដែរថា ខ្លួន​បាន​ត្រៀម​រួចជាស្រេច​ដើម្បី​វាយតម្លៃ​ការខូចខាត​និង​តម្រូវការ​របស់​លី​បង់​។ ធនាគារពិភពលោក​នឹង​សម្របសម្រួល​ជួយប្រមូល​ហិរញ្ញប្បទាន​សាធារណៈ​និង​ឯកជន​ជួយ​លី​បង់​។ ធនាគារ​មាន​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការដកហូត​ធនធាន​ដែលមាន​ស្រាប់ និង​ស្វែងរក​ហិរញ្ញប្បទាន​បន្ថែម​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ការកសាង​ជីវិត​និង​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាជន​លី​បង់​ដែល​រងគ្រោះ​ពី​មហន្ដរាយ​នេះ​ឡើងវិញ​៕

(​ដោយ​៖​ពេញ ផេង​)

ព័ត៌មានផ្សេងទៀត